Verjaardag

Vandaag is het weer die ene dag waar ik blij ben dat deze er is en waarvan ik hoop dat nog héél lang zo te kunnen zeggen. Het is zo mooi om te leven. Te ervaren. Dingen te doen. Mensen te kennen. Landschappen lief te hebben. Mijn adem te koesteren.

Het leven ervaren als iets wat elk moment weer opnieuw geboren wil worden, als een ‘visueel gebed’, zoals Portia  Zvavahera elk schilderij van zichzelf noemt.

Mijn brein vol fijne vertakkingen. Verbindingen die gegroeid zijn, zo oud als ik ben en toch elke keer weer als onaangeraakte verse sneeuw. Zoveel te ontdekken en te begrijpen. En zó kan alles weer verdwijnen…

Tot die tijd kijk ik naar boven, de hemel in, en vind het een zeer troostrijke gedachte dat wat er geschreven is van generatie naar generatie een weg zal vinden. Naar het hart en het hoofd; de geest vindt altijd weer een thuis.

 

Naar een zangkoor-optreden

En toen was ik weer eens héél jaloers. Dat ik niet kan zingen. En dan gewoon elke maandagavond oefenen in het dorpshuis, of het wijkcentrum zoals ik zo vaak gehoord heb. Jarenlang probeerde ik altijd als er een koor oefende tijdens mijn dienst als beheerder,  er iets van op te vangen. Kon ik maar een béétje zingen, dacht ik dan zo vaak, dan was ik allang lid geweest.

 Zoals bij dit koor: in een gehucht met 920 inwoners middenin de weilanden en vlak achter een dijk. En dan oefenen terwijl in de gymzaal ernaast, waar nu het optreden was, er basketbal wordt gespeeld. Altijd het bonken van ballen naast je. Een fijn repertoire, met hartversterkende liedjes. 

Ik vind het wél een mooi lied, ook omdat ik het vaker gehoord heb en zelfs mee heb gebromd ‘Irish Blessing’, terwijl A. uit zichzelf zei, dat dit één van de liedjes was, waar ze niks mee had. Daar kijk ik niet van op. Het woord ‘God’ komt erin voor. Deste prikkelender is het, om haar het wél te zien zingen, notabene in de onherkenbare verschijning van een nette witte blouse, zwart colbertje en een witte sjaal met zwarte stipjes in heur haar. Zij die op Doctor Martens schoenen met rockmuziek en een vuist in de lucht, de promotiezaal verliet, alweer wat langer geleden. Die schoenen droeg ze nu overigens ook, zoals altijd. En zo’n lied kan je op een ander niveau toch gevoel inblazen: het wonder en de paradox in het mens-zijn.

Er was ook een echt kippenvel moment. Tussen het koor door zongen er drie leerlingen van de dirigent, die verders dus ook zangdocent is. Jonge, jonge vrouwen…misschien was het hun eerste optreden. Wat is zingen dan ook iets kwetsbaars. Je vertolkt er gevoelens mee en dit lied leek één op één over haar te gaan, in dat hier-en-nu. Ze had een heel speciale stem. Zo eentje waarvoor Anouk bij The Voice vast ook haar stoel meteen zou draaien, na enkele seconden, zoals bij Sophia Kruithof. Als ik die hoor zingen wordt ik ook nog  steeds geraakt. Ze haperde af en toe, omdat ze de tekst op het bladpapier voor haar, even kwijt was, en zong dan tóch door. Zo puur. 

Dubbele staaroperatie

Zo. Dat zit er ook weer op. In twee ogen, twee nieuwe kunstlenzen.  De operatie viel inderdaad mee, zoals ik velen om mij heen al had horen zeggen. Ik zag hele mooie kleuren, roze en oranje en hemelblauw en visualiseerde een tropisch strand met zacht waaiende palmbomen.

 Door de radio klonk Celine Dion, met het lied uit de film ‘ The Titanic’: My heart will go on. De oogarts achter mij, die vanachter een microscoop de ‘klusjes’ voltrok; dat is het, denk ik, voor haar, begon zacht mee te neuriën. ‘Ben je een fan van Celine Dion?’, vroeg de mannenstem, die regelmatig spoelwater in mijn oog liet stromen. ‘Nou…niet echt…maar zo’n liedje hé, dat is ook nostalgie, dan komen er allemaal beelden naar boven’. Zei  ze, terwijl ik gefriemel om en in mijn oog voelde. ‘ O, ja, dat begrijp ik wel’, zei hij. 

‘En jij?’, vroeg ze aan mij. Terwijl ze niks meer zag dan mijn meer dan levensgroot oog, want mijn gezicht en de rest was afgedekt. ‘Nou, precies wat jij zei, zo is het voor mij ook’, antwoordde ik, ‘dan zie je dat schip en die twee op het voorsteven ’.

 Ik zag ondertussen niks meer dan drie vage lichtjes en al die kleuren. ‘Ja!’, zei ze, dat zie ik ook!’ 

En toen was het rechteroog klaar. Daarna volgde het andere oog; weer wordt alles steriel gemaakt en je gezicht wordt weer opnieuw beplakt. Dat ging ook naar behoren.

Klaar, dus. De wereld is ineens weer véél helderder , maar ik zie nog vaag, al is dat binnen anderhalf uur al weer minder. En ik heb brandende ogen, maar ook dat is nu al minder. Nu het complete herstel. Niet voorover bukken, niet sporten , geen zware dingen tillen. Je hoofd de eerste dagen buiten de douche houden, geen haren wassen. Wél wandelen, recreatief fietsen, lezen en tv kijken. Da’s mooi, dat lijkt op al mijn tijden. Nog vier weken ogen druppelen, een leesbrilletje kopen, en daarna een bezoek aan de oogarts, die de exact juiste bril zal aan meten. Dat is dus afhankelijk van het komende herstel. 

I can see clearly now?

 Eergisteren lag ik voor het eerst dit jaar languit, met armen gespreid ,op de grond. Weliswaar met winterjas aan, maar toch. Er hing weer warmte in de lucht en ik ademde de ruimte in op de Hoge Veluwe. Waar het op sommige plekken ook heel nat was zodat de weg, water werd en ik wankelend via de hoge rietpollen voorwaarts en terug liep, toen ik echt niet verder kon.

Het klimaatboek van Greta Thunberg houdt mij al een half jaar bezig. Wetenschappers, schrijvers, journalisten, kunstenaars, gewone mensen wereldwijd, die al het slachtoffer van de klimaatcrisis zijn, aan het woord. Dat voelde als die weg door het water. Wat kan wel, wat niet? Zou ik toch moeten stoppen met in een vliegtuig stappen? Al wéét je dat zo’n persoonlijk vliegretour minder, écht helemaal niks-niks-niks uitmaakt…Kan ik zelf wat doen om een grotere bewustwording te kweken? Dat het écht al vijf over twaalf is omtrent het klimaat, de aarde die als op steroïden funktioneert, volstrekt uit balans? … Hoe wordt je niet weggezet als klimaatdrammer of klimaat-crisis-activist? … Het lijkt de tragiek van D66, die als enige zó praat over het klimaat. We moeten nú handelen, wil je het nageslacht nog een beetje een leefbare aarde geven. Elk jaar telt gigantisch voor de kwaliteit van het leven in de toekomst. Maar het klonk uit elitaire, stadse monden. Het universele doel, de opwarming van de aarde radicaal stoppen, dat als het tot je doordringt je alleen maar kunt beamen, verbleekt bij het alledaagse leven. Ja, de veestapel moet gehalveerd, maar het klonk alsof boeren zélf dat vee waren, iedereen naar de slachtbank. En ook burgers voelden dit zo. Behandeld als vee, een nummer, niet als mens, geen oog meer voor de menselijke maat en het gevoel. En zo ontstond er een monsterzege voor de BBB.

Hoe nu verder? Hopen dat BBB de eigen verwachtingen waar maakt: willen onderhandelen met iedereen. Realistisch en met gezond verstand. Ik zag een oud debat tussen Jesse Klaver en Caroline van der Plas over de toekomst van de boeren, waarin Jesse zich liet ontvallen dat ze best wel met elkaar zouden kunnen optrekken. Dit lijkt mij meer zoden aan de dijk zetten, dan deelnemer zijn in een programma over de natuur met Freek, zoals ik hem gisterenavond op gymschoenen en corduroyjasje in een flits zag rondhuppelen. 

Het liedje; dat is niet voor niks. Ik ga zometeen voor het eerst mijn ogen druppelen. Ter voorbereiding van een dubbele staaroperatie. En natuurlijk om de hoop die eruit spreekt. Voor mezelf en de grote wereld.

Na de verkiezingen

Na de hectiek van de verkiezingsuitslag val ik vanochtend in dit lied. Je hoeft de woorden niet te begrijpen om toch verplaatst te worden naar een regio in je, waar er plaats is voor ruimte, diepte en vreugde. Maar de vertaling van deze Zweedse compositie is erbij geleverd en voldoet ten zeerste aan de verwachting.

Ik vind de uitslag toch ook optimistisch stemmend. Vier jaar geleden was iedereen bang dat Nederland ondergedompeld zou worden in extreem rechts populisme. Maar nu heeft er een partij gewonnen met een keihard werkende frontvrouw, die stelselmatig door de camera’s heen in de Tweede Kamer al die ambtelijke en technische taal blééf vertalen ‘voor de mensen die nu zitten te kijken’. Er spreekt door de hoge opkomst, ook vertrouwen uit in het democratische stelsel. De ‘wil van het volk’ zegt: Het moet anders. Nee, ik heb niet op BBB gestemd, maar begrijp het wel heel goed. 

Gisterenochtend was er nog een laagje sneeuw, die met stormachtige vlagen , hard tikkende hagel en zelfs een bliksemflits in de nacht gevallen was. En er was zon. Voor het eerst met koffie en een ontbijtbordje buiten. Zoveel vogels blijven de lente aankondigen. Tegelijk het geluid van smeltende sneeuw die van de takken drupt. Weer de sporen van Vos. Indirect te zien; er is leven  rondom mijn huisje. Al zullen de komende dagen weer vol zijn met politieke duidingen omtrent de verkiezingsuitslag, er is duidelijk commentaar geleverd op de gevestigde orde. Er is beweging. Dat geeft vertrouwen. 

Sneeuwbericht

Wat was dat magisch, om gisteren hier om 8.00 uur s’ochtends het bos in te lopen. Een lange wandeling door sneeuw, almaar sneeuw. Op een bankje in de zon twee voorbijgangers: ‘Nou, zo kom je de dag wel door!’ ‘ Ja geweldig!’ reageerde ik.  Zij grinnikten. Verderop, weer aan de wandel over de besneeuwde hei: ‘Geniet ervan’, fluisterde een man die mij passeerde. ‘ Van hetzelfde’ zei ik zacht tegen hem terug. 

Vos is nog langs gelopen in de nacht, zag ik in de sneeuwsporen en maakt dezelfde gang als ik haar vaak heb zien doen. In een bocht naar de overkant. Allang niet meer in levende lijve waar genomen. Ik zie ook het spoor van mijn fiets. De dag ervoor moést ik nog boodschappen doen, toen de sneeuw begon te vallen. Binnen een half uur was al het groen verdwenen. De sneeuw bleef vallen, dus ik haastte mij: een kwartier door de sneeuwvlokken naar de winkel. ‘Hé, daar komt een sneeuwman binnen!, zei een klant die vertrok, terwijl ik de laatste sneeuw op de deurmat van mijn jas klopte. ‘Is het toch nog Kerst geworden!’ zei zijn vermoedelijke vrouw, die ook de winkel uitliep.

En zó was het ochtendgloren dat aan mij trok. De adrenaline maakte het onmogelijk om weer in bed te kruipen. Ik dacht aan mijn tijd in Mahabalipuram, aan zee. Dan haastte ik mij ook, om de zon uit zee te zien oprijzen. Het was een korte nacht: er scheen een driekwart maan, die het bos in een blauwig licht zette. De stammen van de bomen staken wit naar boven. 

 

Spelen in de tijd

Ik moest mij haasten, want ik zag de sneeuw zienderogen om mij heen verdwijnen. Wilde ik nog een ‘sneeuwwandeling’ maken in het bos, dan was het racen tegen de klok. Gisteren was ik al verguld met de vier primula’s die ik op strategische zichtplaatsen, met ijskristalletjes zag. Primula is voor mij dé eerste lentebloem die ik koop, al jaren en jarenlang en met de mengeling van een sneeuwig bos eromheen, brengt mij dat in een tijdscapsule van studentenkamer, naar stadstuin en nu in het bos. 

Dat deed ik ook met de mengeling van boeken, die ik via ‘boekwinkeltjes’  goedkoop had aangeschaft. Dat begint dan met één boek dat ik gericht zocht, en omdat de verzendkosten dan hetzelfde blijven bij een grotere bestelling, kijk ik in het gehele aanbod. De eerste drie delen van ‘Y, The Last Man’ van BrianVaughan, elk voor  6 €! Over een wereld, die nog maar één man heeft. Een ander deel vond ik ooit in de oertijd bij ABC, American Book Center in Amsterdam. Dé boekwinkel sinds mijn puberteit, die mijn wereld expandeerde. Ik wist nog niks van graphic novels maar zag een verhaal waar ongeveer alleen maar vrouwen in waren afgebeeld, snapte toen niet dat in elke ongeveer  22 pagina’s er iets van een verhaaltje wordt verteld met een subplot, want zo is het als eerste beschikbaar, als blaadje in een comic-winkel. Al die blaadjes worden een deel en vervolgens een serie, die vele jaren omspant. Dat blíj́ft het prikkelende aan comics: het gaat meteen over iets zinnigs, er is een korte spanningscurve in heel korte leestijd, terwijl je tegelijk weet hoeveel tijd er zit in het tekenen, het inkleuren, de belettering van het verhaal. 

En ik vond de allereerste strips van Peanuts. Zij gaan al mee sinds mijn kindertijd: ik kreeg van  opa en oma een groot kleurig prentenboek uit Amerika, waar zij jaarlijks in onze  wintermaanden, bij hun zoon en mijn oom Wim, in Californië verbleven. In het Engels, bleek later, maar met de grote platen en het ‘voorlezen’ leefde ik mee met Charlie Brown, die naar een spelwedstrijd ging, in de grote stad, met al zijn vriendjes.

En een boek van Elias Canetti , De Behouden Tong uit die serie van Privé-Domein van de Arbeiderspers, die indertijd als student onbetaalbaar was. Goed gebonden, maar toch als een pocketboek en een a-typisch formaat (11,5cm bij 19,5 cm) dat heel prettig in de hand ligt. Vroeger in de winkel rook je de drukinkt als je het openvouwde. Dat is er na al die jaren, ik heb nu de zesde druk uit 1988, wel vanaf…

Ach,  en zo blíj́f ik leuk bezig. Ik weet s’ochtends vaak niet wat ik zal gaan kiezen om mij in te gaan verdiepen. Ik kijk op vanaf mijn iPad: er is geen sneeuw meer te bekennen, alles weer groen. Hé, wacht, het eerste kleine narcisje van het potje binnen, is nu aan het ontluiken, ik zie wat geels.

PS: Ook een leuk spel met de tijd. Dit is mijn babydekentje, die nu op de zijkant van mijn bank is gedrapeerd.