maandag 7 juli 2025

One in a Million. Lichtje Branden. We Zullen doorgaan

 


Drie liedjes waar de levenskracht van mensen gestalte krijgt. Vooral de compilatie van oude foto’s is hartversterkend. Dat het toch mogelijk is gebleken om dingen te veranderen.


Hun  eerste optreden na het bericht dat Freek ongeneselijk ziek is. Op alle radiostations werd dit liedje gedraaid voor hen. Ze besloten weer op te treden. Het is wat ze het beste kunnen. Freek zegt tevoren dat ze besloten hebben geheel te leven in het hier en nu. De ene dag gaat dat goed, een andere dag helemaal niet. En nu zingen ze voor het eerst hun liedje weer zelf. 

‘We zullen doorgaan met de stootkracht van een milde kracht om door te gaan in een sprakeloze nacht’… Al deze mensen, dat hele koor met vooral veel vrouwen in bloemetjesjurken en krullenpermanentjes,(mijn eigen leeftijd van nu) ;  ze zijn nu allemaal met zekerheid dood. Behalve misschien het bloemenmeisje. 


The Lost Children. De weg van de sjamaan


Met dit liedje eindigt de semi- documentaire The Lost Children, echte beelden en interviews met reconstructie, over vier kinderen die na een crash met een vliegtuigje, het veertig dagen in de jungle hebben overleefd. En komt een zoekactie, een mix van militairen en inheemse bevolking. Heel Columbia leeft dagelijks mee. De jungle wordt uitgekamd met aanwijzingen van degenen die er wonen. Voor hen is de jungle een levend organisme en zij voelen dat deze hen in het begin niet goed gestemd is: zij wil wellicht niet dat de kinderen gevonden worden, zeggen zij tegen de militairen.
De inheemse mensen willen uiteindelijk alleen nog op hún manier zoeken. Niet door systematisch de jungle uit te kammen, maar door het gebruik van ayahuasca en de daarbijbehorende ceremoniële gezangen en rituelen. De vader van de kinderen krijgt de eerste gelegenheid, maar het drankje heeft geen enkele uitwerking op hem. Zo blijkt dat hij niet goed voor deze kinderen was en de oudste misbruikt heeft. Misschien zijn de kinderen bang voor hem en willen ze zelf niet worden gevonden…
De tweede die het gaat gebruiken vertelt dat hij veranderde in een jaguar, vandaar de weg van de jaguar in het lied. Hij ziet waar de kinderen zijn, ze zullen om 15u in de middag gevonden worden. En zo geschiedde.


Het blijkt dat na het ongeluk, de moeder die ook in het vliegtuigje zat, aanvankelijk nog leefde, maar stervende, haar kinderen de opdracht heeft gegeven om weg te gaan en op zoek te gaan naar eten. Ze hebben zich in leven gehouden door het eten van vruchten en het vangen van vis, kennis over de Amazone die hen met de paplepel is meegegeven.
Zij werden pas gevonden, of zij lieten zich vinden, dat kan ook, toen de vader van het toneel verwijderd werd. Achteraf blijken ze in een straal van vijf mijl rondom het vliegtuigje geleefd te hebben en in een reconstructie was er een moment dat het zoekteam en zij waarschijnlijk maar twintig meter van elkaar verwijderd waren.


Ik dacht aan twee schilderijen  die ik vorig jaar op de Biënnale zag van een kunstenaar, die ook sjamaan was en zijn eigen gedaantewisselingen en zijn communicatie met alles wat leeft in de jungle, ook geestesverschijningen en sprekende dieren en planten, die hem omarmen, in beeld heeft gebracht.

Er is kennis en ervaring waar de westerse mens zich geheel van heeft afgesloten.


Zo vond ik ook een boek, waar voor het eerst de reizen van een sjamaan uitgebreid en gedetailleerd verteld worden, de sjamaan zelf is aan het woord. De vrucht van jarenlange research en het opbouwen van een persoonlijke band van een wetenschapper, een culturele antropoloog, met deze sjamaan. Ik heb het dikke boek nog lang niet uit.
 Het is eigenlijk verbijsterend dat je binnen wordt geleid in een totaal andere wereld, zo gedetailleerd, met de exacte namen van alle voorouderen, dat het bijna saai wordt en ook onoverzichtelijk om almaar door te lezen. 


Misschien is het onvermijdelijk, dat de westerse mens zijn eigen ondergang tegemoet gaat en dat er uiteindelijk nog weinig mensen zullen overblijven en dat die zullen overleven met hun eigen kennis en wijsheid.

zondag 6 juli 2025

Ommetje Hoge Veluwe. Waterlelies. Gemeentevlag


Vandaag zou het grotendeels gaan regenen, dus gisteren een ommetje gemaakt op de Hoge Veluwe. De laatste resten vingerhoedskruid en een zeldzame orchidee die weer teruggekomen is op de schapenwei bij Jachtslot St Hubertus.


Ik zag het Jachtslot, waar ik toen ik kind was voor het eerst op het ijs heb gestaan, met nieuwe ogen. Dat het zo goed ontworpen is en indertijd nieuw landschap maakte. De brug is ontworpen door Berlage.


De waterlelies in de vijvers bloeiden. De vijver aan de andere kant van de brug deed mij aan Monet denken in zijn tuin te Giverny.


Nooit meer kun je het anders zien: En de waterlelies, én de spiegelingen in het water.


Er wapperde een Oekraïense vlag en er kwamen twee parkwachters voorbij terwijl ik er op een ligstoeltje zat. Ik vroeg hen waarom, maar zei per ongeluk ‘Israëlische vlag’ Tegelijkertijd zei de ene dat is de vlag van Oekraïne en de andere; de vlag van Ede. Het blijkt dat Park De Hoge Veluwe ondersteuning geeft aan Oekraïne, er gaat materieel naar toe. Wat, vraag ik mij nu af, graaf en zaagmachines, wellicht?  ‘Wat leuk!’, was mijn reactie.
Hoe zit het dan met de vlag van Ede? Ter plekke googelde ik.


Aha, daar is ook geel en blauw en ineens krijg je wat mee van betekenisgeving in de heraldiek. Wat is een vrijheidshoed?


En dan blijkt er ook nog een soort van Vrijheidsbeeld in het wapen van Ede te zitten, uitgevoerd in geel en blauw, vandaar dat deze kleuren in de gemeentevlag terecht zijn gekomen.


zaterdag 5 juli 2025

The Score


 Dit deed ik voor het eerst in mijn leven: Twee keer pal achter elkaar dezelfde film zien en ook de tweede keer evenzeer geboeid. Ook leuk om dat te doen en het langzaam om mij heen donker te zien worden, geen lichten aan te doen, dus op het einde zit je als het ware in de bioscoop.
Op herhaling kijk ik ook hoé het gemaakt is, de eerste keer kon ik de spanning bijna niet aan omdat ik vond dat het goed moést aflopen. En dan door de ogen en beleving van Robert de Niro, die er een meesterdief speelt. Tevens eigenaar van een Jazzclub, zodat er ook regelmatige mooie muziek is. 
The Score heet de film en geregisseerd door Frank Oz, een reden om te willen gaan kijken. Want hij heeft The Muppetshow mee vormgegeven met o.a. de stemmen voor Miss Piggy en Fonzie de beer.
 En hij geeft master Yoda in Star Wars zijn stem, één van mijn favorieten. ( Op Murano was er een glasblazer die zich zowel aan Yoda als Snoopy, ook een favoriet van mij, gewaagd heeft, maar het was net niet goed genoeg om een aankoop te overwegen.)
De tegenspeler van  Robert de Niro is Edward Norton, een acteur die gespecialiseerd is in enge creepy personages, zoals in American History X. Achter het oppervlakte is er de gek. Zijn hele voorkomen, iets in zijn blik heeft iets dubbelzinnigs, zoals Jack Nicholson, maar toch ook anders. 
Daarnaast speelt Marlon Brando de rol van de opdrachtgever van deze spectaculaire inbraak, en natuurlijk blijft rondom hem The Godfather hangen, waar Robert de Niro ook in meespeelde, én Apocalyps Now.
Ik noem het allemaal omdat ik denk dat al deze associatievelden meespelen in mijn receptie van de film.
En o ja: Robert de Niro speelt samen met Meryl Streep in Falling in Love en ook The Score heeft zo’n love-interest. De soort blik is dezelfde: aangetrokken door verschillende belangen. Daar was het getrouwd zijn en onverwacht verliefd worden, hier is het nog één klus doen en daarna nooit meer, maar met het risico om zijn grote liefde te verliezen.
In de film zie je ook de know-how van Frank Oz. Met minimale middelen, zoals de heldere ogen van Robert de Niro in het donker, de korte beslissende dialogen, de wijze hoe de camera achter hem is en je dan als het ware met hem meeloopt, én het wisselen van detail naar overzichtsshots met sfeer en geluid. Als je poppen tot leven kunt wekken, dan dus ook mensen, zo blijkt.
Het lied dat Diana Krall zingt, daarmee eindigt de film.
Nog tot 16 July te zien op Netflix. Oók een reden voor mij om nu te gaan kijken, want ik ben wel een koopjesjager en gevoelig voor het adagio: Nú of (wellicht) Nooit.

vrijdag 4 juli 2025

Verlangen naar volmaaktheid

Ik had de plant op het einde van de winter bijna weggegooid, maar zag nog een héél klein beetje groen van enkele millimeters door het donkerbruine dorre blad schemeren. Welaan dan, toch maar laten staan buiten op tafel, het staat nergens in de weg. En nu kwam ik thuis, na afwezigheid van bijna een maand en de plant is gaan bloeien, oud roze bloemen fier omhoog. Het doet dus toch haar naam eer aan: Sempervivum, altijd levend.
Ik geniet van hier zijn en blijf het bijzonder vinden dat ik deze plek gevonden heb. Het blijft veel langer licht dan in Venetië, nog na 9 uur s’avonds is er oranje avondschemering in de bomen.


Wanneer ik s’ochtends wakker wordt, is het eerste wat ik doe, het rolgordijntje bij het keukenraampje openen. Ik overdrijf niet wanneer ik constateer dat dit elke ochtend een waar genoegen is, een soort van ochtendritueel. En dan plof ik weer even in bed en kijk naar de poster: Verlangen naar volmaaktheid. 
Zo is het leven niet. In de stilte van het bos ontstaat er ook altijd mijmering. Over alles wat onvolmaakt is, wat voorbij gaat, verwoest wordt, verweesd raakt, verloren…Over alles wat mensen elkaar aandoen, terwijl er in elk een kern is die helder is en wil helen…
Er zijn alleen maar korte momenten, in het hier-en-nu, die dat verlangen wakker houdt. Omdat deze wél grenzen aan volmaaktheid.

woensdag 2 juli 2025

Weersbestendig


Ik geniet weer enorm van mijn huisje in het groen. De stilte. De hoge bomen. De vogels die daar doorheen vliegen. Zó anders dan het water van lagune en zee op de camping op het Lido. Beide zijn mij erg dierbaar.
En ik heb het nu dan eindelijk meegemaakt: Tropische dagen in Nederland. Tot nu toe was ik dus elders.
Het had wel wat. Dat lome en trage en dan gisterenmiddag ineens de bomen die woest heen en weer zwiepten, de wind die loeide. Zulk soort contrast, dat heb je rondom de evenaar niet. 
En nu wordt het weer ‘Hollands Zomerweer’, zelfs iets kouder dan het gemiddelde voor de tijd van het jaar. Al die bezige Nederlanders, ze kunnen weer opveren en weer aan de arbeid gaan. 
Het levert waarschijnlijk een ander soort mens op, dan wanneer je weet dat je altijd in de hitte en de warmte leeft. Men is er wat…Trager? Meer bezinning en wat laconieker? Meer van : ‘Op de plaats rust?’…
Die bedrijvigheid en ook de onrust en altijd iets moeten en willen doen…ik heb dat nooit zo begrepen.
Maar nu weet ik het: Dat komt door het weer.

dinsdag 1 juli 2025

Poke Bowl


 De Poke Bowl. Afgelopen Zaterdag op de Boekenclub kennis mee gemaakt. Een ideale maaltijd bij warm weer. Ik google dat het oorspronkelijk uit Hawaï komt, waar vissers hun vers gevangen vis meteen opaten met zeewier, sojaboontjes, sesamzaadjes, sojasaus, groenten en fruit van het land. Variaties te over: gebakken tempé in plaats van vis, mais erbij, gember, gebakken uitjes en ketjap manis…al komen de laatste twee uit de Indonesische keuken.
Dus vanochtend vroeg de zeven kilometer naar Appie gefietst door de bossen met het doel om deze ingrediënten bij elkaar te scharrelen, het zou een tropische dag worden. 
Bij Appie vroeg ik een jongeman naar de felgroene sojaboontjes en hij kon op zijn telefoon zien dat er nog één bakje in de winkel was en die ging hij halen. Yes! Toen vroeg ik naar het zeewier. Helaas…die was vrijdag voor het laatst binnen gekomen en enkele uren later alweer uitverkocht. Shit! zei ik, en toen: ‘Sorry, voor deze uitlaat.’ Maar hij zei dat hij daar wel tegen kon, hij vond het niet erg. Heel erg de Veluwse cultuur, ik geloof dat ik in Nijmegen geen excuses had aangeboden en ook niet dat deze serieus aanvaard worden.
Toevallig met 35% korting , twee kleine Poke Bowls en die nam ik beide mee. Handig, hoefde ik geen rijst te koken en er zaten ook sesamzaadjes in en sojasaus. Ik verrijkte het met de extra boontjes, én zalm, én verse mangostukjes én salade. 
Heerlijk gegeten, mijn buikje zit vol en morgen dus nóg een keertje.