dinsdag 1 april 2025

Adolesence: de échte, gespeelde werkelijkheid


 De vierdelige serie op Netflix, elk van nog geen uur, raakt wereldwijd een gevoelige snaar. Ik vind dit een positieve gegevenheid. Het geeft aan dat de politieke wereld van Trump, Netanayu, Poetin, Marine le Penn, enzovoort, waar leugen en bedrog, misdaad en onrecht lijkt te lonen niet de enige is. De aanval is de beste verdediging doet (extreem) rechts: de meerderheidsstem wordt gesmoord, ‘hogere machten’ en dat is  het ‘complot van links’ zou de democratie, de stem van het volk om zeep helpen. Het gewone volk wéét uit ervaring hoe het is om machteloos te zijn, om te moeten gehoorzamen aan hun baas. Dus hoe fijn is het dat er sterke mannen en vrouwen opstaan, die op een Robin Hoodwijze zeggen alles te willen doen om hen groot te maken?…
En wat heeft dit nu met Adolesence te maken? Welnu: hier zie je een gespeelde werkelijkheid, maar wel genomen met één shot: What you see is what you get. Er kan niet met de waarheid gemanipuleerd worden, niks kan uit de context worden gehaald, er is geen hap-snap, je maakt alles in één adem, één blik in real time mee.
Dus je zou willen dat elke aflevering door verschillende leefwerkelijkheden in hun eigen bubble bekeken zou worden. 
Aflevering twee speelt zich geheel op een school af. Ik voelde me als het ware weer even op school: die blikken naar elkaar, de gangen en lokalen, wat er broeit. Dat je ook ineens ervaart hoezeer de wereld van de huidige volwassenen geen aansluiting meer heeft op die van de internet-generatie. De politieman zoekt er ouderwets naar het moordwapen, het mes. Zijn zoon, leerling van dezelfde school, zegt: papa dit is gênant. Weet je wel waar wíj́ zijn?’  Elke emo op Social Media blijkt een eigen betekenis te hebben, er is een manosfeer, waar aan jongens verteld wordt dat zij  voor zichzelf moeten opkomen om geen ‘incel’ te worden ( een Involentary Celebitair) , want 80 % van alle meisjes valt op 20% van de jongens. Dus, kun je als kijker concluderen: Het Internet en de Social Media zijn het echte moordwapen.



Aflevering drie speelt zich zeven maanden na de moord af, waar Jamie vastzit voor nader onderzoek. Deze episode zou iedereen die therapeut is of therapie ondergaat moeten bekijken. Al die wisselingen in stemmingen,bedoelingen, perspectieven. Hoe de therapeut professioneel probeert te blijven en de cliënt vermoedt dat er een tweede agenda is en je nooit weet wat er over blijft van de belangstelling van de therapeut voor jou. 
En de laatste aflevering, die het perspectief van de ouders geeft, zou door elke opvoeder bekeken moeten worden. Die tergende vraag of je het wel goed hebt gedaan , een goede ouder was én daarbij het besef dat je alleen maar naar beste weten hebt gehandeld. 
Hoe verraderlijk het dus ook is, als je kind rustig op zijn kamer is. Je denkt: veilig, niks aan de hand, je vermaken op je eigen kamer, kan op zich geen kwaad. Wél dus.
Ik herinner me dat ik in het begin van internet, ik een keer een blik wierp in de volle speelkamer van een huis waar ik Oppaskind ophaalde. Al dat leuke speelgoed werd voor lief genomen. Ik zag drie kopjes intens gebogen en turend naar het computerscherm. Ik dacht: dit zijn andersoortige wezens, ze zouden net zo goed kunnen komen van een andere planeet.

maandag 31 maart 2025

Tijdsbestedingen


 Wanneer ik op de boerderie pas op Joep en de moestuin, neem ik nooit zelf een boek mee. Ik laat me graag verrassen door wat er ligt of kijk in de boekenkast, ik weet al dat er daar nog een aantal zijn die wel op mijn verlanglijstje staan. Omdat er nog niet zoveel te doen was in de moestuin, alleen wat groenten en zaadjes water geven, heb ik aardig wat afgelezen.

Was ik in New York, dan was ik wellicht tot twee keer toe naar Central Park gegaan. De ene keer op de eerste warme dag van het jaar, grappig om te zien: op het moment dat de zon voor het eerst achter de wolken tevoorschijn komt, begint de hele zittende massa spontaan te applaudisseren. Ondertussen zie je in de straten erheen mensen wandelen, beladen met picknickenkleden enzo, en ook fietsers zijn uitbundig in de straten aanwezig. En er was ook een zeventiger-jaren festival, voor het eerst. Zó druk heb ik het daar nog niet gezien. Ook andere parken waren afgeladen vol, en men was alweer aan het strandballen onder de Brooklyn Bridge. Of misschien had ik het mooie weer weerstaan en was ik naar de Transgenderdag gegaan in het Cooperbuilding, vol optredens.


Misschien was ik in de lange, lange rij gaan staan om gratis een bosje tulpen te plukken op Union Square: 170.000 tulpen om de oude band met Nederland te eren; Tulip Day. En ik zou zeker ook naar de bloesembomen gaan kijken, velen zijn er gepland vanuit de connecties met Japan. Misschien had ik mij in  de metro laten verrassen door een spontaan optreden van Ed Sheeran of een koor dat de meute mee probeert te krijgen. Of anders naar Lincoln Center voor een van de sprankelende muzikale optredens in het kader van het thema van de maand over migratie en mix. Of naar een wekelijkse lezing van een gerenommeerde wetenschapper… Allemaal gratis, dus. 


Ach, daar niet zijn, maar wel virtueel meeleven is ook opwekkend. In de zon, met het gefluit van vogeltjes en de wind die door de bomen ruist in het bos en dan bijna de rand van een NY puzzel afhebben is ook heerlijk.

PS
Vogeltjes in NY, Bryant Park


zaterdag 29 maart 2025

De Bruuk o.a.

 






donderdag 27 maart 2025

Afscheid van De Bron


 Ik kijk met een zekere regelmaat op hun website en zag wel al, dat deze lange tijd stilstond. Uit geruchten vernam ik ook al dat ze wellicht hun klooster De Bron zouden verlaten; de zusters Clarissen aan de Waterstraat in Nijmegen. En nu staat het er dan officieel:de jongere zusters gaan naar de Witsenburgselaan ook in Nijmegen, de oudere zusters wonen al elders. Er zijn meerdere huizen aldaar te koop. Het zou een vrijstaand huis kunnen zijn, maar ook een tussenwoning in een rijtjeshuis…
In ieder geval is het een einde aan het kloosterleven, het contemplatieve leven en een dagritme zullen overblijven. 
Ik word er wel even weemoedig van. Vaker dacht ik als ik in Nijmegen was, zal ik éven mee gaan doen aan een getijdengebed in de kapel? Maar dat schoof ik dan ook weer terzijde: ik kan er niet anoniem heen, ik word meteen opgemerkt. 
Die kapel is mij dierbaar, ik heb er zelf jarenlang meditaties begeleid en er gedanst. Ik zag wel al dat de koorbanken weg waren en vervangen door gemakkelijke stoelen.
Ik heb de gemeenschap, denk ik, in een heel goede tijd meegemaakt. Vol belofte en verwachting. De jongste zuster, zo fris en onschuldig nog, zei toen, in een leesgroep die ik ook begeleidde: ‘Waarschijnlijk ben ik degene die hier het licht uit gaat doen.’ 
Zo is het niet gegaan. Ze werd abdis, ik kreeg met haar een meningsverschil, ik kon er niet meer vrijuit ademen, ik merkte al dan niet subtiel, dat iedere zuster er wel een partij had gekozen. Of tegen me zei: ik wil geen partij kiezen. 
Nog veel later ontstond er een conflict met de hele gemeenschap, ze kon geen abdis meer zijn, zij kreeg een nieuwe ‘roeping’ en woont nu met een andere vrouw in een rijtjeshuis in Brabant en is geestelijk verzorger geworden. Twee andere vitale zusters gingen ook al ergens anders wonen, in het oude Kapucijnenklooster in ‘s-Hertogenbosch, een gemeenschap met Franciscaanse broeders, Clarissen en leken. 
Eentje ervan heb ik als leek binnen zien komen. Die zei tegen mij bij de eerste keer Kerst die ze er vierde, dat ze blij was dat ik er ook was, nu was ze niet de enige niet-zuster. De andere had een visioen over de wijze waarop leken een deel konden worden van de bestaande communiteit aan de Waterstraat, maar ik kreeg een waarschuwing van een ander zuster: ‘Weet Mirjam, dat haar ideeën bijna door niemand gedragen worden, ik wil je niet weer een nieuwe teleurstelling geven, na wat je met de Kapucijnen in Velp hebt meegemaakt.’
En nu is alles op de Waterstraat, in De Bron voorbij. Als ik een foto zie van jonge Franciscaanse  zusters in Suriname, dan schiet er door mij heen, dat ik wellicht op een andere plek in de wereld gaandeweg wel voor dit leven gekozen had kunnen hebben. Iets ervan past als een jasje. Getuige natuurlijk, dat ik mij ook zó lang verbonden heb gevoeld, mijn ‘kloosterperiode’, ben ik het gaan noemen.
En nu? Ik leef in mijn boshuisje en weet dat ik daar kan komen tot die ‘zoete stilte’. Als ik die ervaar ben ik dankbaar en gelukkig. En voor de rest leef ik met huid en haar in de (gewone) wereld. 

woensdag 26 maart 2025

Dagje Kleve, beeldverhaal

 


Wat een verrassing; je kunt nu met de fiets langs het oude spoor van Groesbeek via  Kranenburg naar Kleve,  niet meer langs de autoweg.


Andersoortige boerderijen dan in Nederland. Op het land een zwarte zwerm kraaien die opvloog omdat ik stilstond. Toen ik de foto maakte allemaal al uit beeld verdwenen, alleen een tractor reed er. Ik dacht aan de groene sawah’s op Bali: ook daar veel vogels, maar dan wit, terwijl een boer zonder machine het land omploegde.


Katjes, al bijna uitgebloeid, een kerk met de rand van de stuwwal.  En vlak voor Kleve de Tiergarten en het ‘keizerlijke’ park met monument.

Nu trof dit beeld me. Een omgevallen man, een gevallen soldaat uit de eerste wereldoorlog. Dat logge en roerloze. Het past bij deze tijd. Machteloosheid in een wereld die steeds meedogenlozer is.


En hier stond vroeger dus, de Joodse synagoge. Vijftig Joden zijn er vanuit Kleve getransporteerd en omgekomen. In Sobibor, Theresiënstad, Lodz, Auschwitz. Elk herdacht met een steentje boven hun naam.


Ik liep eerst een rondje om de toren van de burcht-paleis, om vervolgens af te dalen naar het historische park eronder, daar flaneerden vroeger ook alle hoogheden. Helemaal op het einde is er nu een ligweide met in de zomer wilde bloemen. Ik lag er een uurtje in de zon met uitzicht op de toren aan de horizon.


Het begin van deze wandeling langs het water. Zo heel erg voorjaar, vol vogelgefluit, lentelicht, een meerkoetje aan de kant.

Nog veel meer vogeltjes! Een wit eendje, meerkoetennesten, een zwaan die duikertje speelt, bloeiende narcissen en bomen.


Witte bosanemonen…en over het bruggetje naar de ligweide.


Wat een fijne lentedag in Kleve. En in de boekhandel ook nog een scheutje New York. Een graphic novel met meerdere tekenaars en een fotoverhaal over de godfather van de Lower Eastside. Hij woont er sinds de zeventiger jaren van de vorige eeuw. Door alle jaren heen heeft hij de mensen die er verbleven gefotografeerd. Ooit een wilde buurt, waar je voor bijna niks kon wonen en schuilen, vol creatieve werkplaatsen, alternatieve verborgen plekken. Later vertrokken alle kunstenaars naar Greenwich Village. Nu dus gegentrificeerd…Toen ik er wandelde snoof ik toch ook wél nog een andere sfeer; graffiti, tattoo-shops, hasjgeuren. Queer, gek, muziek door een openstaande raam.  Het zal maar een vleugje zijn geweest van wat er toen was. Of wellicht liep ik door het straatje waar hij woont: Clayton Patterson. Ik las/bekeek het hele boek. 
Toen ik weer buiten stond, bleek het geheel grijs bewolkt te zijn geworden . Met af en toe een milde regen, fietste ik terug.
Meteen even gekeken of hij was te vinden op het internet. Ja, daar is hij, in bewegend beeld. En heel veel filmpjes uit zijn eigen archief.


maandag 24 maart 2025

Bedrijvigheid, van alles wat


Ach, ach, het gelukkige leven van kipjes en vogeltjes op de boerderie.


En ondertussen maak ik vijf minuten eerder een collage van een bieb/boekhandeltje die ik in New York wil gaan bezoeken, aha, in Industry City in Brooklyn, waar ik vorig jaar ook was voor Japanese Village.


En dan heb ik ook nog deze collage van een nieuwe wijk met containerachtige woningen voor jong publiek, verrezen op een lege vlakte waar eerder in een oud bedrijfengebouw tijdelijk de dienst personeelszaken van de Wijkcentra was.
Ik vind het leuk, al die bedrijvigheid om mij heen. En dat een IPad je zó snel naar allerlei plekken op de wereld kan brengen, gewoon vlak na het ontwaken, in bed.

PS
De kipjes mogen vandaag ergens anders rommelen. In de verte de ooievaar op haar nest op de populierenstam. Koolmeesje vliegt af en aan in het vogelhuisje.


Ochtend op de boerderie


 De zon komt hier pal in mijn gezicht, door de gefilterde luxaflex, schijnen. En dus sta ik tamelijk snel op. Ook om de dauwdruppels op de gewassen in de moestuin te zien. Ja, aanwezig op de boerenkool en verder is alles pas gezaaid. Behalve die kleine schattige aardappeltjes in eierdozen.


In den beginne…


Het is al helemaal lente op de boerderij. Er is ook een mussenkolonie, die zich in een zwerm tegoed doen aan het zelf neergelegde voedsel op het achterterras. Ze stoven op, toen ik de gordijnen opende. Grappig, zo’n heel ander gedrag als in mijn stadse achtertuin. Daar zie je ze eten foerageren in alle nabijliggende tuinen en de kinderboerderij achter, en dan verzamelen ze zich in en rond de bamboe voor een ochtend conversatie.


Ook het ooievaarskoppel is weer present en vliegen laag voorbij.


Het is leuk om aan te komen en verwelkomt te worden door lief gemiauw, want daar moet je het van hebben, als je zelf geen poes meer kan dulden door de allergie. Helaas blijk ik nu extra gevoelig, misschien omdat het pollenseizoen nu ook net begonnen is. Elke knuffel levert daarna meteen een niesbui  op.