Havezate, Schokland, Waterloopbos, Elburg.

Zaterdagochtend waren er twee lammetjes geboren. Met de vogelapp was ook zeldzaam gefluit te horen, zoals de koperwiek, de boomklever-en klimmer…en nog zowat. Er stond hier ooit een kasteel en daarop is de ‘havezate’ gebouwd, nu een monument.

We gingen naar Schokland, waar nu nog vier huishoudens leven. Ik dacht eerst naar het Zaanse Dorp  in het Openluchtmuseum te kijken, maar deze huizen zijn écht. 

Daarna naar het Waterloopbos.

Wat bijzonder! Het was ooit een proefgebied waar Nederlandse ingenieurs samen met collega’s van over de hele wereld installaties bouwden en testen omtrent hoe om te gaan met hun waterwerken. Ooit moet het geluid van machines, om water op te pompen en te laten stromen, tot en met het nabootsen van golven, dit gebiedje overstemd hebben. Toen is het verlaten geweest en helemaal overwoekerd door de bomen. Tot men op de gedachte kwam om het tot een soort van museum-natuurgebied te maken. Heel sfeervol. Het eerste bouwwerk herkende ik uit de sciencefiction- serie Arcadia.

 

Ik kreeg al gaande, wél bewondering voor de inventiviteit en de Nederlandse know how. Ja, ook de watervoorziening van New York, water dat via kanalen en viaducten vanuit de bergen naar de stad wordt gebracht, is een Nederlandse uitvinding.

Heel fraai; die ambachtelijke, industriële resten tussen de bomen, waarvan een groot deel er toen niet was. Er werd gebalanceerd om naar de overkant te komen, maar ik ging terug naar het rolstoeltoegankelijke pad. De anderen ook, uiteindelijk.

En toen kreeg iemand zin in een ijsje. We reden naar Elburg. ‘Het lijkt wel zo’n Japanse tour om op één dag zoveel mogelijk te zien’, zei eentje.

Voor mij was het pure nostalgie. Terug naar mijn kindertijd, toen het buiten de Visserspoort nog zilt rook, van de zee nog in de buurt. Een lekkerbekje eten, ongeveer op de plek waar nu de ijssalon was. Broertjes die met visnetten en een simpel hengeltje aan de kade stonden. Er werd nu ook nog gevist door jongemannen.

Stralende terugtocht

 Dat was héél lang geleden: een marathonnacht tot kwart voor zes in de ochtend, geheel geobsedeerd met competitielust; Hitster, het muziekspel vol liedjes liet het gebeuren. Een wonderlijke ervaring dat je liedjes tot op het jaartal goed weet te plaatsen, puur op gevoel. En we wonnen, met overmacht!

Na een paar uurtjes slapen slow op de fiets. Het eerste stukje door de weilanden.

Op de heide, een uur lang in de zon; rustig aan maar, het is een soort jetlag-gevoel; je moet éven door, terwijl je het liefst wil slapen.

Hetzelfde in het lentepark vol crocussen in Apeldoorn, me tegoed doend aan de laatste resten uit de chipszak en het sap, overgegoten uit het grote drinkpak. 

Nog even wat boodschappen doen en thuis het bakje van de Chinees dat ik mee had genomen uit het restaurant, verorberen. Redelijk vroeg naar bed, na deze fijne lentedag.

Prima de lux

Een prachtige fietstocht door een onbekend stukje Nederland. Lege bossen, landerijen met her en der een boerderij, heide, uit de Veluwe afdalend de polder in: ineens groene weilanden.

Op het terras van het natuurhuisje, voorste stuk van een oude boerderij, was met een vogelapp het gezang van  roodborstje, vink, spreeuw, kauw te onderscheiden. In de wei sprong een lammetje.

Omzwervingen; gouden Trump, fietstocht

In mijn boek over interieurs in New York, komt ook Trump aan bod. Een heel boek vol, waar eigenaren vol liefde over alles wat zij mooi en inspirerend vinden praten en dat in hun huis integreren: kunst, ontwerp- en cultuurstijlen, vreemde verzamelingen, speciaal design; van minimalistisch tot landelijk, of juist het oude industriële fabrieksgebouw willen bewaren… En dan komt Donald Trump aan het woord, die alleen maar praat over wat hij hééft en hoe hij uitkijkt op al zijn bezit. Ik lees op Wikipedia dat het Plaza Hotel waar hij op uitkijkt, vanuit zijn Trump Tower,  het enige is wat hij ooit gekocht heeft zonder economisch winstbejag omdat hij het ‘ De Mona Lisa van de gebouwen’ noemt. Later heeft hij het ook weer met fors verlies verkocht. Dus zijn eigen ‘Mona Lisa’ had toch geen eeuwigheidswaarde en moest weer wijken. Toen hij eigenaar was, gaf hij toestemming dat er gefilmd mocht worden voor wat een klassieke kerstfilm is geworden: Home Alone, mits hij er zelf een rolletje in kreeg.

De letter T in het hoofdeinde van zijn bed gebeiteld, in de speel-en fitnessruimte op het tv-scherm zijn eigen toenmalige vrouw, die een fitnessprogamma had uitgebracht, het huis als dat van de Zonnekoning, met authentiek antiek uit Frankrijk gehaald… Ook lees ik dat hij als grapje maakte, dat hij geen enkel golfterrein zou bezitten, als er geen Russen zouden zijn, die hierin mee geïnvesteerd hebben.

Dit is Donald Trump: toen al en dus ook nu. Een begerige magnaat, die in een gouden wereld wil leven. Gespeend van elke ideologie: Hij heeft de Russen gewoonweg meer nodig, om vrienden mee te blijven, want hij is met hen al zijn hele leven verstrengeld via zakelijke belangen. 

Het enige wat hem van zijn ingeslagen weg zal afhalen is, als hij door alle andere wereldleiders wordt geïsoleerd. Niet op zakelijk niveau, dat kan niet meer, maar als degene die het belangrijkste ambt, ‘leider van de vrije wereld’ verkwanseld heeft, dat hij het domme boefje van de wereld is geworden; misschien zou dit zijn narcistische ego kunnen raken. Trump blaft en brult om, net als koning Midas, alles wat hij aanraakt tot goud te maken. Nu hem laten verstikken in zijn eigen gulzigheid.

Welaan dan, dat was even mijn wereldanalyse, in de ochtend, terwijl ik net mijn fietstassen heb ingepakt. Vandaag neem ik de tijd voor een rustige fietstocht, door bos, heide en landerijen. En dan kom ik rond 16.00 aan in het natuurhuisje, alwaar de vrouwengroep zich vast weer gaat verlustigen in heftige discussies bij de kaasfondue en de wijn, na een wandeldag in een apart, sfeervol gebied, vlakbij. Zag er veelbelovend uit, ik laat mij meenemen.

Ja knikker

 De laatste tijd denk ik steeds aan Back To The Future, waar in een alternatieve werkelijkheid Biff Tannen, de jongen met de grootste bek en plaaggeest, burgemeester is geworden. Allemaal door de aanvankelijke hebberigheid van Marty Mc Fly, die op het idee komt om een boekje met sportuitslagen uit de toekomst mee te nemen naar het heden; dan kan hij rijk worden door te wedden op de juiste uitslagen. Dit boekje komt in handen van Biff, die in de gewone werkelijkheid een sulletje en sloofje is geworden.  Ik kom er nu achter dat Trump indertijd voor  de scenario schrijvers de inspiratie was voor Biff… En nu is het dus werkelijkheid geworden: een wereldtoneel waar de president alleen maar jaknikkers om hem heen duldt en waar geen plek is voor… context: alleen wat híj́ waarneemt en voelt, telt en is waar. 

Nu ben ik op deze gedachte gekomen, niét omdat hij van Gaza een Rivièra voor de rijken wil maken, of omdat hij Zelensky een dictator noemt, of dat hij alle buitenlandse hulp voor de wereldgezondheid wil afschaffen, enzovoort, maar doordat ik hem zag praten over zijn decreet waar hij de papieren rietjes afschaft en terug gaat naar die van plastic. ‘Ik ben niet dol op die anderen, ze drinken niet lekker, ze worden zacht, ik heb er een hekel aan’. Contexten als de klimaatcrisis, wereldveiligheid, wereldgezondheid, armoedebestrijding, vluchtelingen: ze bestaan niet voor hem. Dát hij zich bemoeit met Gaza en Oekraïne is, omdat de beker van de Nobelprijs voor Vrede nog ontbreekt in zijn gouden Trump Tower.

Door in te zoomen op iets kleins van het hele grote geheel, en daarin op de onderbuik in te spelen, wint hij het gevoel van de grote meerderheid. Dat stemmetje in je die er ook zit: wat stóm die papieren rietjes en je proeft het, dom dat groene trainingspak van Zelensky, lekker goedkoop in de zon naar de Rivièra, het zal wel loslopen- nog een keer een pandemie, ik zit lekker hoog en droog op mijn plekje, van mij mag er wel immigratie zijn, want wie verzorgt mij anders op mijn oude dag?, enzovoort.

Ja-knikken om je eigen vege lijf te redden, omdat je anders verstoten wordt: helaas komt dit mechanisme overal voor waar macht een rol speelt.

 En ook in de persoonlijke relaties. Zoveel conflicten die in de kern beginnen omdat het de ene niet welgevalt wat je zegt over die ander: een beetje kritiek, iets wat niet goed voor je aanvoelt, iets waarvan je hoopt dat een ander ook rekening met jou wil houden. Dat wordt dan afgestraft met : het klópt niet wat jij zegt! Het is onwaar! Dus: hou daarmee op, ik wil er niet over praten, laten we dan maar agree to disagree doen! Dat is allemaal mooi en aardig, maar uiteindelijk delft degene die gewoon graag iets wil zeggen en gezien en gehoord wil worden, het onderspit.

Voor de lieve vrede kun je dat willens en wetens dan maar slikken. Maar uiteindelijk blijft er een stinkende wond over. Een soort van wereld van Trump in het klein, draaiend om het eigenbelang. Van die ánder, wel te verstaan. 

Geen ja-knikker zijn, maar ‘nee’ durven zeggen, dat is iets wat ik de laatste jaren probeer.  En dat alles in de hoop op meer empathie.

I am not a robot

 Deze korte film heb ik zonet op YouTube gezien en heeft de Oscar gewonnen van korte films. Ik kan nu alleen de trailer vinden. Gisteren was dat ook zo: éven wel te zien en toen niet meer, en nu vanochtend wel weer, dus mijn kans maar genomen. Geen idee waarom dit dan zo is. Is er nu bijvoorbeeld geld mee te verdienen en dus niet meer vrij beschikbaar gesteld door de New Yorker, die dit mee gefinancierd heeft? Zwerft het nu dan per ongeluk nog op het internet rond?

Ik vond het wel aardig, maar eigenlijk ook weer niet zo origineel. Het borduurt voort op de Matrix-trilogie, die ik onlangs ook op tv op herhaling zag en die ik nog beter vond, dan eerder. Zó goed in vecht-scènes, origineel in kostuums en ‘worldbuilding’; zoals ik als criterium vaak in recensies van graphic novels tegenkom: hoezeer is deze vernieuwend?

The Matrix en het robot-gevoel spreken aan omdat het voor veel mensen hoort bij hun alledaagse beleving: Ben ik dit, die dit nu zo doet, die meespeelt in een levende scène? Onderliggend is het de vraag of het wel écht is wat je meemaakt. Afgepeld is dat de vraag of jij wel gelukkig bent in jouw situatie, of het authentiek bij jezelf hoort, of jij dat zo wilt. Bij het verbreken van een relatie of een vriendschap ligt het dan ineens open en bloot op tafel: alles wat je tevoren geënsceneerd hebt is wég, alle ‘vertrouwdheid’, alle gewoontes, alles wat als sleur kon aanvoelen: wég omdat één partij niet meer meedoet. Je moet je eigen werkelijkheid reloaden.

Dit alles zit ook in deze korte film, die mij dus niet echt raakte, ik vond het nogal voorspelbaar.

Ik vraag mij af, of meespeelt dát het Nederlands is. Bekende taal en soort omgeving, je kan bijna meedenken waar opgenomen (deels in een parkeergarage),  en welk meubilair en oude auto’s. ( o.a. een blauw kevertje), dan meewerken aan een sfeer die niet zomaar het heden is, en hier juist toekomst voorstelt.

De reacties van de ‘robot-vrouw’ kloppen ook, tenminste zo zou ik zelf ook reageren. Alhoewel?

Spoiler: ze springt van het dak op het einde. Om in een plasje bloed haar ogen weer open te doen. 

Ik zou dit, geloof ik, niet doen. Laat mij maar leven, of ik nu een robot ben of niet, wat kan mij dat schelen? Waarmee wellicht geconstateerd is, dat ik dus menselijk ben? Uuuuh?

PS

De ochtenstond en de avond van een prachtige dag.Voor het eerst zonnebrandcrème gebruikt. De vogeltjes doen keihard klaterende einddeuntjes; 

(Ja, ik lééf!)

Leesproject NY

 Het beloven een paar zonnige dagen op een rij te worden. Heerlijk, om mijn eerste kopje koffie staande in de deuropening te drinken met de zon op mijn gezicht en het bos voor mij. Aanzwellend vogeltjesgezang; elke dag laten er zich meer horen. De zon belicht dat beetje groen van wat er over is van de toch bevroren en verdorde vetplant op het tafeltje. Het tuincentrum zei destijds dat deze tegen kou kon; niet dus.

Ik zit al een aantal dagen in een project: acht boeken over New York, die op twee na (The 40s en New York Interiors) op de lijst van de New York Times staan, als degenen die het beste en mooiste de NY -ervaring beschrijven. Bij Boekwinkeltjes was er de aanbieding van vier boeken voor de prijs van drie, ik begon te zoeken, en nu zijn er dan deze boeken waar ik nog geen 60€ voor heb betaald. Prima, zo’n recycling! Meerdere kaften herkende ik, omdat ik deze prominent in boekhandels in New York heb zien liggen, dus de lijst, samengesteld door lezers van de krant, is aardig accuraat.

Unaniem wordt het boek van Mark Helprin; Winters Tale, (1983) , 673 pagina’s, genoemd als dé liefdesverklaring, poëtisch en fantasierijk, aan de stad NY, dus daar begon ik in. Het is inderdaad geweldig. In feite zit het vol metaforen van beleving over plekken en sferen in NY. Het begint al groots: een wit paard ontsnapt uit een stal in Brooklyn en rent over de Brooklyn Bridge naar Manhattan. Het geeft precies de ervaring van vrijheid en ruimte weer,  die je zelf hebt, als je erop wandelt. 

Dan verplaatst de camera zich naar Ellis eiland: twee nieuwkomers wordt de toegang tot NY geweigerd, wegens hun slechte gezondheid, maar besluiten hun baby de stad in te smokkelen. Hoe? Ze vinden op de grote boot waarmee ze weer moeten vertrekken, een miniatuurversie, ze stoppen hun baby erin en geven het mee aan de wateren, op goed geluk. Dit wordt Peter Lake, het hoofdpersonage. Enzovoort. Het zijn vondsten die het verdienen, om op te herkauwen en niet als een gek door te lezen. Het motto van het boek is:

  I have been to another world, and come back. Listen to me’

Dat is precies mijn NY ervaring. New York City is een eigen wereld, gevormd door de immigranten van over de hele wereld, met al hun talenten, culturen, strijd en glorie. 

Ik lees dit boek nu, met tussentijds uitstapjes naar de andere boeken. 

Here is New York (1949) van E.B White las ik in een uurtje ofzo uit en er staan letterlijk gedachten in, die ik zelf ook zo heb geformuleerd. Dat de werkelijkheid er kan veranderen, wandelend van block naar block, dat de hele stad bestaat uit een myriade van kleine, zelfvoorzienende buurtjes, zoveel microkosmossen, dat nog geen halve meter tussen jou en een ander zorgt voor tegelijkertijd de ervaring van soeverein en zelfstandig zijn én toch samen, in gemeenschap. Dat de tolerantie naar elkaar in New York vanaf het begin in het DNA zit, want als dit er niet zo zou zijn, was de stad allang geëxplodeerd.

Dus ik verheug mij op de komende dagen. Mij onderdompelend, alternerend tussen binnen achter het glas in de zon, en naar buiten, ik kan de hangmat wel weer op gaan hangen, met de vogeltjes en het bos.