zondag 7 juni 2026

Het genoegen van…




Van mijn bostuintje naar mijn stadstuintje. Het plan was een korenfestival ergens tussen de rivieren rondom Geldermalsen of Tiel, ik weet het niet precies, ik zou meerijden want met het openbaar vervoer was het niet te doen. Dat ging niet door, dus dan is er een ledig dagje. Die had ik weer kunnen vullen met het korenfestival ‘Nijmegen Klinkt’, dat er ook bleek te zijn. Ik verkoos een dagje lummelen. 
Zie, dat dode stukje hout van de seringenstruik, waar ik steeds tegen aan stootte: nu de tijd om de zaag erin te zetten. En vervolgens het meteen maar te versieren met ‘rondzwervend’ goed, dat verwijderd moest worden van de buitenkozijnen omdat de buitenboel geschilderd wordt.


Profiteren dat er heel vlakbij twee verschillende supermarkten zijn. Dat is weer eens anders dan de minstens vier en een halve kilometer fietsen, of anders acht, of anders dertien, afhankelijk van de supermarkt van voorkeur. De ene had geen kaarsen, zo bleek, dus kuieren naar de andere. Een veilige dit keer in een blikje: met de kaars van vorig jaar op de koffer, die als tafeltje dient in mijn tent, een gat in de koffer gebrand. Ik dacht dat kaarsen vanzelf uitgingen, dommelde wat in de achtertent en zag plots een grote vlam. Oei. 
Ik dacht een nieuwe koffer te moeten kopen en dacht tegelijk, wat jammer nou, de koffer is verder nog helemaal goed. Kwam ineens op het idee om het gat te dichten! Dus ook de koffer ‘gerepareerd’, geen Kreatief met Kurk, maar met ductape en een stukje geknipt uit de gejutte tas van het strand van Candolim, en nog extra een laag gekleurd plakplastic eroverheen. Vond tussen al mijn rommeltjes nog een sticker en die zit nu aan de binnenkant van het voorheen-gat.
Ik denk steeds dat ik een gedicht ken, dat gaat over het genoegen van gewoon-maar-wat-handelingen-verrichten, maar kom net niet op de naam van de dichter, noch op woorden uit het gedicht. Wellicht is het iets wat zomaar alleen in mij rondzoemt, nu.


Vooralsnog moet ik eerlijk bekennen, dat zo’n beetje liggen, hetzij in mijn hangmat of op mijn ligbank, mijn grootste genoegen is. Er hangen heel veel beginnende appeltjes aan de appelboom.


zaterdag 6 juni 2026

Elkaar iets gunnen


Ik heb zo ongeveer langs haar huis gelopen, ik verbleef ook in de wijk Bandra in Mumbai, vlakbij zee. Daar woont een meisje, Maleesha Kharwa, nu 17 jaar, die topmodel is geworden. In de video’s waar ze ook een rondleiding geeft in haar wijkje, valt mij vooral op hoe vanzelfsprekend haar leefomgeving is, voor haarzelf, zelfs al komt ze nu op de meest dure en sjieke plekken. Ze kent nu uiterste rijkdom en uiterste ‘armoede’. 


Thuis-zijn, je thuis voelen, heeft,  lijkt het, niks te maken met veel of weinig geld hebben; alles hangt af of je leeft in een omgeving die welwillend is; die je een gevoel van veiligheid kan geven, waarbij je ervaart dat anderen jou zien.


Ook aan zee, in Brighton Beach in New York, woont al sinds lang een Russische enclave. Zij blijken voor Oekraïne te zijn, zag ik drie jaar geleden al, de Oekraïnse vlag was overal zichtbaar. En in de supermarkt werden alle écht Russische artikelen weggehaald; blikjes Russisch bier werden ongeveer weggegeven en vervangen door bier uit Oekraïne. Het ‘bejaardentehuis’ is een gigantisch gebouw pal aan zee. Ik weet niet of je dan toch nog vermogend moet zijn om daar terecht te kunnen. Zoals ook in de Caribische en de Indiase wijk zitten mensen in oude stoelen op de stoep, aan de straat. Er wonen ook ‘arme’ mensen, zag ik vorig jaar, toen er een lange rij in de straat stond voor voedseluitdeling. 
In de metro zag ik dat van de meer dan 8 miljoen New Yorkers, er 1,3 miljoen ook gebruik maakt van de voedselbank. Op Union Square, waar drie keer in de week een groente-en bloemen/plantenmarkt  is met verse producten uit de omgeving, zag ik dat op professionele wijze teams bezig waren om alle overgebleven goederen in vrachtwagens te laden; de Voedselbank dus. 
Het straatbeeld in New York is overal welwillend: Overal staan stoeltjes en tafeltjes waar je kan zitten, ook een overvloed aan bankjes langs de rivieren en in de parken. 
Je voelt je welkom.


The Empire State Building, kleurt elke dag anders, afhankelijk van wat er te doen is. Een referentiepunt in Manhattan en elke keer heb je er dus een dialoog mee: Waarom vandaag deze kleuren of: waarom flikkert ze vandaag? Wie en wat in de stad wordt in het zonnetje gezet? Ook het Nederlandse Oranje is er, even vanzelfsprekend als al het andere. Hier in Nederland op dit moment de opgeklopte reclame om de natie een Oranjegevoel te geven, de natie samen te binden om weer met zijn allen in het Oranje-voetbal te gaan geloven…
Maar saamhorigheid, je veilig voelen, verbinding heeft niks met een wedstrijd te maken, niks met een buurt die zich verenigd om asielzoekers te weren… Het heeft alles te maken met elkaar iets gunnen.
Al deze gedachten ontstonden door dit gedichtje dat ik las, van Mary Oliver.


donderdag 4 juni 2026

Lieke Marsman is dood


Aaah!, riep ik net hardop, toen ik het bericht las dat Lieke Marsman is overleden. Toch een enorme schok. De laatste regel van haar boek Op een andere planeet kunnen ze me redden is, dat zij een oproep tot leven wil zijn. Dat is haar dus goed gelukt ten aanzien van haar eigen leven: Op de een of andere wijze was er in mij een gevoel ontstaan, dat zij toch bést nog een tijdje zou blijven.
Ik kijk meteen het interview in Buitenhof terug. Opnieuw is haar helderheid en scherpte zó duidelijk aanwezig. Maar ook, zie ik nu voor het eerst, haar mildheid. 
Ze is een weg gegaan, lichamelijk gezien, langs al die doktoren en de moeite die het haar kostte om het gesprek te blijven aangaan, dat ze wél door behandeld wilde worden, alles op alles zetten om meer tijd van leven te krijgen. Het amputeren van haar schouder en arm waren een eitje in verhouding met dat andere. Tegelijk is ze daar niet kwaad of bitter over; het is dezelfde medische wetenschap die ervoor zorgde dat ze er nog was.
Daarnaast heeft ze een traject op het geestelijk vlak doorlopen, of gekregen; het overviel haar. Ze was een overtuigd atheïst, heeft zélf lacherig gedaan over ‘geloven’ en ‘God’, maar ze moest er uiteindelijk wat mee, het óók integreren in haar denken, toen ze ineens in het absolute dieptepunt een goddelijke kracht ervaarde, die ook bij haar is gebleven. 
Daarnaast is ze zich ook gaan verdiepen in UFO’s en dergelijke: wanneer je eenmaal uit een soort van schizofrene rationaliteit stapt, waar door die ratio tegenstrijdige dingen gewoonweg naast elkaar blijven bestaan, dan…De NASA heeft eindelijk filmpjes vrijgegeven waar ‘toegegeven’ wordt, dát er ‘dingen’ zijn waargenomen in het luchtruim die wetenschappers niet kunnen verklaren. Hetgeen impliceert dat er buitenaards leven is.
Hier zijn filmpjes van, van ‘God’ niet, terwijl toch de helft van de Nederlanders erin ‘gelooft’, constateert Lieke (Nog maar niet het overgrote deel van de wereldbevolking in oogschouw genomen, waar geloof/religie vanzelfsprekend een rol speelt in het dagelijks bestaan, denk ik hierbij). 
Rationeel, weldenkend Nederland vindt waarschijnlijk dat zowel ‘God’/ Goddelijke kracht, als ‘buitenaards leven’ , twee foxholes zijn, waar zij is in geduikeld, veroorzaakt door voortdurende stress. 
Hier blijkt haar mildheid én helderheid: Ook dat is een legitiem perspectief, zegt ze, al weet zij dat dit voor haarzelf niet zo is.
Ik zie het als een mankement van, ik noem het even voor het gemak: Links en ‘weldenkend’ Nederland; er is een groep en zij vormen tegelijkertijd ook een deel mijn naaste omgeving, het is een soort van bubbel , van mensen die altijd het goede en juiste doen: ze strijden voor een rechtvaardige samenleving, ze zijn milieubewust, ze zetten zich in om de wereld tot een betere plek te maken. Máár: ze geloven absoluut niet in ‘God’, ze doen daar lacherig over, zoals Lieke Marsman ook waarneemt, ze beschouwen het als een hobby van je, die ze vergoelijkend wel tolereren, want ja, ze zijn immers ruimdenkend en tolerant. 
Eigenlijk mag jouw eigen ervaring niet echt spreken. 
Lieke Marsman heeft deze aarde dus verlaten. Wat en of zij nog iets is tegengekomen daarvan zal ze nooit meer kunnen berichten.
Dat zij in het laatste moment van haar leven, en ook ultieme eenzaamheid, is opgevangen door die ‘zachte kracht’, zoals zij het ook heeft genoemd, dat is mijn bede.


woensdag 3 juni 2026

Regen

 


In de regen fietsen heeft ook wel wat.


De regen roffelt op het dak.Twee dagen niet uit het raampje gekeken. Twee decimeter lichtgroen blad erbij gegroeid.


maandag 1 juni 2026

Queer Weekend (2)

 

De volgende dag liep ik het atelier van T binnen, die weer meedeed aan de kunstroute Kunst&Kitch.
De eyecatcher was voor mij meteen het grote nieuwe doek, dat naadloos aansloot op wat ik op de Zaterdag  beleefd had in de QueerKunstshow. Hoe intieme beleving je afgepakt kan worden door de vragen van therapeuten en dergelijke. Wat een werk om die letters er strak op te schilderen! 


Ernaast ander nieuw werk, dat ik meteen associeerde aan de kleuren van Superman; dat was niet intentioneel zo. Waarbij maar weer blijkt dat degene die kijkt altijd haar eigen wereld óók meeneemt.


In de rondgang van het oog, volgde deze serie. De onderliggende vraag is: Waarom vinden we het heel gewoon dat kinderen spelen met deze actie-poppen en dat ze dan met elkaar vechten? En niet dat deze de liefde met elkaar bedrijven?
    

Daarna de serie, gemanipuleerde fotocollages, die over ‘gender’gaat, maar die een vrouw uit een vriendinnengroepje, die toevallig hier beland waren, meteen associeerde met de ‘manosfeer’. Op zich bést voorstelbaar: de alternatieve dan, waar mannen een nieuwe perfecte versie van zichzelf bouwen.


Daarboven hing een schilderij die ik ook niet kende, maar wel eerder geëxposeerd was. ‘Je was toen zeker ergens op reis’, zei T, ja dat móet wel zo zijn geweest. De sfeer is ‘bucolisch’, zo heet dat toch? Landelijk en pastoraal, refererend aan middeleeuwse schilderijen en Griekse mythologie, maar vergis je niet….actionman is ook hier aanwezig.


T. blijft toch ook een kritische theoloog; even de puntjes op de i dat het ‘God-de-man’ is, die ook het kwaad de wereld in bracht.  


En de alternatieve versie van de paradijstuin en de zondeval.

De opgang naar zijn atelier was liefelijk en zoet, door de eigen paradijselijke tuin.

Lekker geschilderd toch, zo’n gebakje, uit de serie ‘Sugarcoating Homosexuality’


Alles bij elkaar; een heel kleurrijke ervaring, ook letterlijk. 


Queer Weekend (1)


‘Een nieuwe lente en een nieuw geluid’; de eerste regel van het gedicht Mei van Herman Gorter. Ik fietste om half negen in de ochtend door een geurend bos, nog van de zware regen en wind van de avond ervoor, en zag in het Deelerwoud, 2 km over een half verharde weg, het vingerhoedskruid roze en paars tussen de dunne stammen groeien. In het rivierengebied tussen Arnhem en Nijmegen bloeiden de rode klaprozen en witte margrieten in het hoge malse groene gras, de eerste tweevoudig kiem van de mais trok rechte en bochtige sporen in de bruine aarde, er vloog een ooievaar over gele boterbloemen, de Gelderse roos geurde zoet en ik dacht: ‘Mei, dat is toch wel de opgewektste maand van het jaar’.


S’middags ging ik naar de Queer Kunstshow georganiseerd door IDEM en nichtje V. is daar medeoprichter van. Zo was ik ooit medeoprichter, nou ja, net niet van het eerste uur, van GOBI binnen het COC. Ik heb de organisatie wel mee doen groeien van één groep, naar vier afzonderlijke groepen, een maandelijks Bicafé, jaarlijks een Herfstfeest waar mensen uit het hele land op af kwamen en ook uit Keulen, waar we met de bi-organisatie aldaar tezamen op een praalwagen dansten en zwaaiden op Christopher Streetday, met een mensenmassa van vijf rijen dik. Spelletjesmiddagen, een fotografiesessie, een hobby-club, filmavonden en lezingen organiseerden we ook in de toenmalige Villa Lila, nu het Roze Huis.
En nu zie ik mijn volgende generatie die een eigen familie en leefklimaat wil scheppen.


Ook deze locatie; De Klinker had iets van een sentimental journey; wij kwamen ook hier bijeen en aten dan tezamen aan een lange tafel. De anarchistische sfeer is nog dezelfde, de boekenkast is van enkele planken een hele muur geworden. Leuk.

Bij binnenkomst dit van ene Alex, waar later bleek, dat je er écht in mocht krassen. Wellicht zou er uiteindelijk iets soortgelijks vrolijks uit kunnen ontstaan:

Sommige dingen zijn niet veranderd; het je teweerstellen tegenover een soms ook vijandige omgeving die vindt dat je niet mag en kan zijn, die je bent. De negatieve vooroordelen, de boodschappen die je kunt krijgen waar de moed je van in de schoenen zakt. Maar dít is dus wel veranderd; de Queershow werd aan elkaar gepraat, met ook eigen performance door een transvrouw, Laura Jasmijn. Ze durfde kwetsbaar te zijn, maar ook strijdbaar. In mijn tijd kan ik mij vooral de vele gesprekken herinneren die ik in het bicafé en aan de telefoon had met mannen die niet wisten hoé ze vorm konden geven aan hun gevoel dat ze vrouw waren, minutieus volgde ik wat ze deden om iets meer zichtbaar te worden. 


Het grote oog, dat staat voor al die blikken die je op je voelt als je op straat loopt. Het publiek mocht deelnemen door op haar lichaam een handafdruk te maken met rode verf, terwijl er voorgelezen werd, wat zij allemaal te horen heeft gekregen in dat hele traject van de therapeuten en ‘hulpverleners’. Zo’n afdruk maakt duidelijk hoezeer een omgeving je kan beïnvloeden, maar is is tegelijkertijd een verzoening die aan je gegeven wordt omdat iemand uit je eigen gemeenschap jouw lichaam teder aanraakt.


Onderwijl heeft ze wel met het oog, dat ook al eerder in een tekening aanwezig wordt, gelopen in de stad; Nú kijk ik ook naar jou.


Er waren zo’n zestig mensen. Nichtje V. deed drie stukken, met drie sferen of energieën. In het laatste een ‘vergezicht’ en een ‘dieptepeiling’, dat alles tegelijkertijd kan bestaan, naast, op, boven, onder, in, met elkaar. In het grote heelal, de zeeën en bergen, de aarde, het onderkruipsel in de microkosmos. Ze woonde in haar woorden; geweldig. 
Vanochtend zag ik dit liedje van Joni Mitchell, dat al een leven lang met mij meegaat, overgedragen van de ene generatie in de andere, gezongen door twee generaties; het leven bekijken van Both Sides Now,  met alle illusie die er ook bij hoort, want uiteindelijk weet je maar weinig. 
Maar wél elke keer ‘een nieuwe lente en een nieuw geluid’, elk jaar is er weer een Mei.

vrijdag 29 mei 2026

Rondzwervend brein


 Gisterenavond de volle maan langs de bomen zien gaan.


Ik at een enigszins instant verzonnen maaltje. In het kader van mijn vegetarischer proberen te eten, noteer ik het hier, omdat het mij smaakte. Tempeh in blokjes een nacht gemarineerd in ketjap, azijn, gemberpoeder, fenegriek en knoflook// spinazie met een geraspte appel, pindakaas en water, en daarna daarbij de tempeh bakken, en dan dus gesneden komkommer ernaast en zó uit de pan eten.

Vanochtend een amusant bericht in de New York Times. Een Indiër, woonachtig in Boston, heeft als een soort van protest en satire, een kakkerlakkenpartij op internet opgericht, de website was binnen enkele uren met behulp van AI en vrienden gemaakt. Als reactie op een politiek hooggeplaatste, die meent dat er een jonge generatie in India aan het ontstaan is van mensen die parasiteren op de samenleving, omdat ze te beroerd zijn om werk te zoeken. De werkelijkheid is, dat er veel Indiase goed opgeleiden zijn, die simpelweg geen werk kunnen vinden. Nu heeft de partij binnen een etmaal al één miljoen leden! India heeft de  grootste wereldbevolking van de wereld, 1476,6 miljoen mensen. De reactie van een miljoen zegt wél iets over de snelheid van het internet aldaar én de mondigheid van velen. Ook wel het gevoel voor humor. Eén miljoen kakkerlakken kán wellicht wél iets teweeg brengen, maar wat? Het is wél veel goedkoper dan de stakingen die in Nederland zijn aangekondigd.

Twee redenen waarom ik The Belljar van Silvia Plath heb opgezocht, gratis te downloaden bij Books. De eerste was de leestip van een New Yorker, om deze te lezen in Central Park, bij de Bethesda fontein. Hé?…Ik dacht altijd dat het een heel donker en deprimerend boek was, dat zich in een besloten huis, in een kamer afspeelde, over een vrouw die langzaam gek wordt, ik heb het nooit willen lezen. Wat heeft dit met New York te maken? De tweede reden is, dat Billy Eilish haar gaat spelen in een film. Dan  moet er toch wel wat meer gebeuren, dan waanzin die je in woorden volgt. Welnu: het blijkt zich in NY af te spelen. De eerste beschrijving van de stad, valt wellicht wél samen met het brein van de hoofdpersoon, die zich wellicht steeds meer in zichzelf zal opsluiten. 

Voorlopig zit het vol met herkenbare gedachten over het ongemak van sociale conventies en hoe je als net volwassene een plaats in de wereld probeert te veroveren. Af en toe met heel hilarische scènes. Ik snap nu al beter dat het boek een klassieker is.

Het waait al de hele dag door de bomen. Er was om 16.00 uur regen en eventueel noodweer voorspeld, en ik had het plan om daarna naar mijn stadshuis te fietsen. Tot nu toe, één minuut met wat dikke regendruppels. Het gaat nu naar 17.45 uur en nog steeds zet de regen niet door… Wél nu ook gerommel en donder in de lucht en af en toe een koudere windvlaag. Geen idee waar ik vannacht zal slapen.

PS : 18.56 uur