Reading rider

Wel lekker. Een hele lange ochtend alle oude kranten en Vrij Nederland's van de afgelopen twee weken lezen. Dan maak je weer mee hoe relatief het nieuws is. In de alleroudste nog halve hoop en verwachtingen over Oranje en het voetbal, in een veel latere een foto van Bert van Marwijk  die als een geslagen hond met gebogen gezicht op Schiphol aankomt. In Egypte: van de militaire ingreep naar een weer vol Tahirplein en de uiteindelijke presidentsuitslag. 'We gaan gewoon weer opnieuw demonsteren', zei het meisje van wie ik dat T-shirt kocht (zie eerder blogje) en dan zie je dat 'wij' een woord is in Egypte, dat werkelijk ergens voor staat.

Wel lekker: nog een weekje werken en dan zes weken vrij . Nooit eerder ben ik met mijn geest al op meerdere plaatsen geweest in de wereld, maar weet ik nog steeds niet wat het worden zal. Wat een luxe om dit te kunnen: naar New York? Nee, toch maar niet, ik ondekte dat je er kunt kamperen tegenover het Vrijheidsbeeld, maar dat er een camping in ontwikkeling is in Brooklyn, op een oud vliegveldterrein. midden in de natuur:  ik kan dus beter nog even wachten. Naar Sjanghai, was het bijna geworden en 2 dagen geleden was het nog bijna:  India. Ik las rondom mijn tent een razend interressant dik boek: India, de geschiedenis van de grootste democartie van de wereld van Ramachabnra Guha.

Twaalf jaar geleden was er de intentie om Zuid India te bereizen, maar toen bleef het bij Sri Lanka, India trekt allang en in de rust en ruimte van Terschelling dacht ik dat het nu wellicht de tijd ervoor was: de drukte, het andere, de contrasten, je onderdompelen in de hectiek en het wellicht onbegrijpelijke.

'Doe dat nou niet!' zei een collega die ik al meer dan twintig jaar ken Ze was eerst interieurverzorgster en snapte vroeger nooit waarom ik graag een verre reis maakte. En toen tien jaar geleden ofzo was ze om, na een groepsreis naar Thailand, op aandringen van haar man. Sindsien wisselen we reiservaringen uit, als ik haar sporadisch zie, op een curus ofzo.

'Niet doen, niet naar India,  want jij reist alleen!', zei ze. En ze vertelde dat ze in India ineens in een trein doodziek was geworden, kotsen en duizelig en dat die avond het er van boven en onder gelijkelijk eruit liep. Dan is er mijn man en de groep, maar stel dat je alleen bent, wat dan, zomaar in de trein? Ze heeft er een punt mee, vind ik. De volgende dag zag ik haar weer bij de BHV-cursus, waar je ook weer op je neus wordt gedrukt over flauwtes, beroerte, shock, verwonding, steriel gaas bij de hand... Nee dat is er niet in India. Ongeveer 70 procent van de reizigers wordt minstens eenmaal ziek, dat had ik al gelezen. Ook India moet nog maar even wachten...

En nu weet ik het niet meer. Al lezend kom je al overal in de wereld en waar je ook bent, allen die lezen willen zich voordurend verplaatsen in hun brein. Ook in New York. Er is nu een site waarin je mensen ziet, die in de ondergrondse van New York lezen. Wat lezen ze, terwijl hun lichaam door de metro verplaatst wordt, waarheen verplaatst hun geest zich?  Underground New York  Public Liberary, heet het. Dit doet precies wat ik me al zo lang afvraag als ik in de trein zit: ik zou weleens willen weten wat je leest en waarom en wat het je doet, denk ik vaak als ik iemand intensief zie lezen. Deze site legt in zo'n melting pot als New York, de hele wereld bloot. De New Yorkse fotografe Ourit ben-Haim, dat klinkt van herkomst Egyptisch, legde deze reading riders vast.Wat een mooi project!

Wellicht ben ik de komende zes vrije weken, vooral ook een reading rider.

Hij is mijn vriend

Dat is toch wel grappig. Ik fiets net een jongetje voorbij, een negerjongetje zoals je nu geloof ik weer gewoon mag zeggen, die me naroept: Mevrouw!, Mevrouw! Dus ik minder vaart en wacht tot hij naast me fietst.

- Kent U mijn vriend? Kent u mijn vriend?

- Nou ik denk het niet, maar wie weet, hoe heet ie dan?

- Gilmore Haroepatsie, hij komt van de Antillen, hij is mijn vriend!

- Nee, die ken ik niet. (Als ik de naam niet goed gehoord heb, dan ken ik hem nog niet, want ik ken geen Antilliaan)

- Hij is mijn vriend!

- Wat leuk om zo'n goede vriend te hebben, dat is heel mooi, wat wil je nou nog meer in het leven?  Nou daaag! ( Ik moest afslaan naar links en hij reed rechtdoor)

- Ja! Daaaaaag! Hij is mijn vriend! (Een stralend negerjongetje van ongeveer acht jaar reed recht door en keek nog om op zijn fiets, zoals ik ook deed)

En ik zat net met mijn hoofd bij een Oerol-voorstelling die over vriendschap ging: Meneer Ibrahim en de bloemen van de koran, naar het dunne boekje van Eric-Emaunel Scmitt, die meerdere boekjes geschreven heeft, waar een van de godsdiensten centraal staat zoals Milerpa; Het Boeddisme, Oscar en oma Rozenrood, zo heet het geloof ik, het Christendom. Nu ging het over de vriendschap van een Joods jongetje met de oude meneer Ibrahim, de Arabier van zijn straat in Parijs, wat betekent dat zijn winkeltje tjokvol goed, open is van 8 uur 's ochtends tot 12 uur 's avonds.

Ware het geen Oerol-voorstelling, uitgevoerd door Theatergroep De Nieuw Amsterdam met de Egyptenaar Sabri Said El Hamus, die ik eerder op Oerol zag, dan was ik er niet voor naar het theater gegaan. Nu maakt de plek, een hoge duinwand in een duinkom met een oude blauw lelijk eendje, zonder ramen in het zand, en een Perzisch tapijtje met een kruik, wat rommeltjes en een koffiebrander voor het maken van Arabiche koffie het winkeltje van meneer Ibrahim verbeeldde en de grote schommel links het huis en de wereld van Momo, het geheel tot iets bijzonders.

Sabri Said speelde wisselend Meneer Ibrahim en de strenge humorloze Joodse vader van Momo die zijn geloof verloren heeft, simpel door zijn wollen muts te veranderen door een keppeltje. Het stuk volgde trouw het boek, waar Momo eerste verlaten is door zijn moeder en ook zijn vader verdwijnt en meneer Ibrahim langzaam zijn vertrouwen wint. Samen ondernemen ze een reis naar Turkije en meneer Ibrahim vertelt hem dat hij geen Moslim is maar Sufi: hij danst rondom zijn hart, zo is hij vrij.

En dat wint aan zeggingkracht op het zand in de duinen, de oude auto voortgeduwd heen-en-weer door het zand, Momo die schommelt, terwijl de zon achter hem achter het duin onder gaat, Meneer Ibrahim  die uit beeld gaat, door op het duin omhoog te klimmen en dan te verdwijnen...het is alsof deze beelden alleen al ook als er geen dialoog was geweest, iets vertellen over de bewegingen van vriendschap: elkaar naderen en weer afstand nemen, rondjes draaien, schommelen, samen een reis ondernemen, door het zand sjokken...

Zo'n jongetje op de fiets, die zijn mond niet kan houden over zijn vriend, zo zou je willen dat vriendschap is en blijft: dat je zomaar tegen iedereen die voorbij komt stralend zegt: Hij is mijn vriend! Hij is mijn vriend!

Join fanellamaysalem

Voor het eerst vond ik het jammer niet op Facebook te zijn, toen ik de teleurstelling zag op het gezicht van de Egyptische schone die net met 5 andere Egyptenaren een mime voorstelling had gegeven vanuit de geheel vergane schuurdeuren als schuivende panelen, op het erf van een boerderij op Terschellings Oerol. Pas toen ze de zwarte doek om haar heen wikkelde en alleen haar gezicht te zien was, in een berg zwart, zag ik hoe mooi ze was. Het klassieke Egyptische gezicht, grote donkere  ogen, een spitse neus a la Cleopatra of Nefrititi.

In moderne kleren, met T-shirt en spjikerbroek en springend krullend haar, alle kanten op, was ze alleen een allochtoon meisje, waarvan je al gauw denkt: zou ze een beetje Nederlands kunnen en nog op school zitten? Dat doet uiterlijk met je, zo word je zonder enige communicatie al vastgelegd in de beelden die horen bij een verschijningsvorm. Daar ging de voorstelling ook over van Compagnie Dakar en de Cairo acting school i.s.m. de Nederlandse mime theatergroep BAMBIE: de wens tot tolerantie, maar hoe moeilijk dat is vol te houden als iets of iemand die werkelijk anders is dan jou te dichtbij komt.

Ze kwamen op in witte doktersjassen en keken intens en liefdevol naar bijna ieder afzonderlijk in het publiek op de tribune. Langzaam voorbij lopend, met de handen in de zakken:' ik hou van jou, en jou, en jou.' Maar dan? De eerste wrijvingen onderling wie de belangrijkste is...Met simpele atributen als een lange ayatollabaard, die dan weer de baard van een ortodoxe Jood werd, en dan weer het lange haar van een overjarige hippie, veranderden ze telkens weer.En telkens weer veranderde het groepsgedrag mee. Een poetische voorstelling terwijl de harde werkelijkheid in Egypte dat de militairen weer de macht hadden gegrepen, zich in de actuele tijd afspeelde.

Er hingen een aantal T-shits bij de uitgang en deze vrouw had ze ontworpen. Op eentje stonden spreuken en uitspraken uit de Egyptische revolutie, die ze had opgetekend vanaf het Tahir plein. Haar Engels was niet zo goed en ze heeft er twee voor me vertaald. Vandaag zag ik een collega uit Marokko en die zei: Hé, Arabisch op je T-shirt, hé goed hoor, allemaal politiek en roepen om menselijkheid, democratie! Ze las er een aantal voor en de levendigheid van gewone spreektaal, verraste me.

Ik heb dus zo'n T-schirt gekocht. Een ontwerp van de vele. In brokkelig Engels verwees ze me naar haar Facebookadres, die aan de binnenkant van het T-shirt gedrukt is. Please! Join me!

Dit is dus de Facebookgeneratie, zij is een exponent van die generatie die de revolutie mede mogelijk heeft gemaakt, dit is de kracht van Facebook en ik kon haar niet joinen...

Weetje wat, ik meld haar adres hier in dit blog. Join haar!  Voor het eerst kon ik bijna aan den lijve voelen dat het uitmaakt als je je gedragen weet door facebookfriends van over de hele wereld. Je kunt ook een van haar T-shirts bestellen bij: facebook.com/fanellamaysalem.

Een lied retour

Ja, ik sta dan weer te kijken van mijn eigen gevoelen: dat ik met werkelijke weemoed weer afscheid neem van mijn  tentje en de eindeloze ruimte van de zee en het strand en het duin in Terschelling. Ik heb er een nacht zitten kijken hoe de tent van binnen zich kromboog van de storm, de regen en het loeien van de windvlagen, ik heb er met pannetjes water zitten opvangen. Ik heb de gezelligste tent ever, ronde vormen, net een hol of een iglo, maar hij is zo lek als een mandje. Pas enkele dagen later kwam ik op het idee om het plastic folie niet om mijn slaapzak binnen te wikkelen, maar als dakzeil te gebruiken aan de buitenkant.  Toen zat ik hoog en droog, maar dat zat ik met mijn geest toch al wel.

Ik kan er niet over uit hoe het hele landschap op zo'n strand beweegt, het zand in stralen en flarden de ene kant langs je opjagen,en  de woeste golven in de verte voor je bruisen , zó dat als je daarmidden tussen in staat, het lijkt alsof je zelf oplost, mee vervaagt, zo licht en van geen een belang dan die twee voeten die vast in het zand blijven staan en de geest waait vanzelf mee. Het thema van Oerol was dit jaar: de wind voert het woord. De seculiere versie, wat mij betreft van: de Geest van God waait oerol, overal. Het Johannesevangelie begint met: In het begin was het woord, en het woord was bij God en het woord was God.

Ach, en weer zulke typische Oerolbelevenissen gehad: het project Nieuw Schittrum. Kunstenaar en tentenbouwer Dre Wapenaar bouwde in het bos van Hoorn vier tenten, een wandelroute liet ze je allemaal bezoeken. De eerste was een groot zitterras in de hoogte tussen de bomen, waar het naar hars en vers hout rook en waar je de boekjes kon lezen die 'Waai 'elke dag maakte met schrijvers en bezoekers. Toen ik daar ging kijken las Ivo Victoria een heel lief verhaaltje 'Vergeving' geheten, over zijn dochter, achter op de fiets.

In een andere tent stonden twee vleugels, waar ik kennis maakte met de groep The Yes Please uit Rotterdam en in een duinpan stond een tent met één vleugel, de eikenhoutenvloer gaf het een extra goede akoestiek, tesamen met de ene boog die daar met doek als het ware overheen gespannen was. Daar zong Eva Welzenis Een Lied Retour: en mooi en heel symphatiek project. Ze heeft, ook in Rotterdam, er was een hele horde Rotterdamse musici op het eiland, een oproep gedaan of mensen haar brieven wilden schrijven over de liefde, wat zij liefhadden en hoe. Binnen twee maanden had ze 120 brieven, allemaal handgeschreven, op 5 na, en daar hebben zij en Dookje van Dieren, op piano, liedjes van gemaakt.

Het begon te regenen en ze nodigde iedereen uit in de tent: tot onder de vleugel, en in de uiterste randen, daar zaten en lagen we. En ze zong: over liefde voor je oude omafiets, een dier, het leven zelve, zomaar een dag, je moeder, het Franse platteland. Eén brief maakte de meeste indruk, zo vertelde ze. Er belde een jongen aan met een groot affiche, met daarop zijn moeder, die ooit balletdanseres was geweest. Op de achterkant stond zijn brief: dat hij hield van zijn moeder en was gaan houden van een jongen en hoe zijn moeder dat maar niks vond. Deze brief was bijna letterlijk verwerkt tot een liedje en bij de premiere zat de jongen in de zaal. Best spannend, maar hij vond het mooi en heeft het lied ook aan zijn moeder laten horen.

Zo'n concertje maak je dan mee, terwijl de regen op het tentdoek tikte. Niet alleen de wind zong dit jaar dus zijn eigen lied, maar het was wel de wind die me  iets van me zelf met huid en haar terug gaf. Ik hoorde dit jaar vaak een lied retour.

Nichtje L. zegt: daaaag!

'Nichtje L. zegt: Daaag!', zei nichtje L. net na het winkelen in het winkelcentrum, waar ik voor haar een leuk T-shirt heb gescoord bij Coolcat, rood met een tijgerhart erop en een ritsje, toen ik zei haast te krijgen en niet eens meer kon bloggen over gisterenavond. Daar trad nichtje L. op, de finale van de zangkunstleerlingen en ze deed de Speeltuin van Marco Borsato.Ze was niet helemaal tevreden over de neergezette prestatie en, toegegeven, in de auto op weg ernaartoe, was de uitvoering iets beter dan op het podium. Maar het kan niet altijd perfect zijn en het was ook een hele ervaring: voor publiek in een zaal die niet donker was gemaakt, dus dan zie je iedereen zomaar zitten.

Nichtje L. zei daaaag!, toen ik dus zei haast te hebben en niet eens te kunnen bloggen over gisterenavond, want mijjn koffer kon vanochtend niet dicht, teveel spullen!, en straks heb ik leesgroep bij de Clarissen en vanavond is het weer voetbal kijken, dus weinig tijd om nog te passen en te meten met die koffer.

Dit blog staat dus waarschijnlijk ongeveer twee weken stil. Tenzij de kou en de regen me ergens naar binnen trekt, waar er ook is te internetten. De bieb op Terschelling?  Ik ben na deze koude lente, beducht op kou en regen, vandaar dat die koffer nog niet dicht kan. Er moeten warme spullen uit: die extra trui of dat dekentje? Dat mag ik zo beslissen.

Van Oerol zelf verwacht ik dit jaar niet zoveel. Men krijgt nu een polsbandje om in plaats van een Oerolpaspoort, waar je ook stempels kon verzamelen van de kunstprojecten over het eilend. Een hele hap wordt daarmee al uit de verbeelding en het oorspronkelijke concept weggehaald:  een soort droom van even in een andere wereld te belanden, met een eigen paspoort. Ik weet het: de bezuinigingen...

Dit was het dus. Ik eindig met de eerste zin, dan kan nichtje L. toch tevreden zijn, dat ze zoveel genoemd wordt, want o, ja, ze heeft net een prachtige tekening gemaakt met kleurige letters van Welkom, kom binnen  in  De Grondel,  de naam van mijn wijkcentrum , met balonnen erop en bloemen en een smiley, en die hangt nu tegen het glas zodat iederen het goed kan zien. En ik zeg met de woorden van nichtje L: Daaaag!

Spullen

Lieve help. Nu ben ik de hele dag alleen maar bezig geweest met spullen. Spullen, van het ene naar het andere, waar was het ook alweer, wat moet er nog meer mee? Met de kampeeruitrusting, want binnenkort verblijf ik weer 12 dagen in een tentje. Door de loop der jaren was het een beetje een automatische piloot geworden: O. ja: dát T-shirt gaat mee en die favoriete lamswollen trui. Maar vandaag kon ik niks vinden. Hoe kan dat nou? Dáár ruim ik het toch altijd op?

Toen pas, na enige malen enigszins logische, maar toch niet logische plekken, want het lag toch altijd dáár?, langs geweest te zijn, begon het lampje te branden. O, ja. Mijn hele koffer is vorig jaar gestolen, Daar zaten die spullen dus in. Het handige lantaarntje voor een waxinelichtje. De washandjes. De volledige pannenset. Het warme ondergoed, voor als het 's avonds en 's nachts zo koud is.

Ik heb na de koffer nog wel gekampeerd, wekenlang in Dresden en Venetië, maar het te anticiperen klimaat was anders. Midden Juni is wat anders dan midden July, Nederland is wat anders dan midden of Zuid-Europa. Dus ik pakte geen regenboek in, Of mijn fijne warme sokken. Dus zo was ik gans vergeten dat ik spullen kwijt was.

Wat is het toch een heisa om het allemaal weer bij elkaar te garen en telkens weer te bedenken: O, ja, dát is dus ook weg.Een hele dag denken aan spullen, om er daarna 12 dagen niet meer aan te hoeven en willen denken..Maar dan moet je tevoren wel de zorgvuldigheid betrachten dat aan alle basisbehoeften voldaan kan worden: niet al te veel kou, een slaapplek, vuur, eten.

Kamperen op Terschelling, gecombineerd met Oerol is ondertussen mijn ultieme retraite. En ik dacht aan de zusters in het klooster: Ook daar moet er elke dag weer zoveel gedáán worden, om die plek van stilte en retraite te kunnen creëren en te handhaven.Alles in het leven kost moeite en inspanning, hoezeer het ook de bedoeling is om wereldse beslommeringen te laten gaan. Elk lijf is tijdelijk en sterfelijk en altijd in een proces van groei en verval tegelijkertijd. Zo is het leven van het lichaam, noodzakelijkerwijs omgeven en omringd en omhult met spullen.

Ik kijk nooit

Het is een maf idee dat op zaterdagavond, 6,8 miljoen mensen in Nederland exact dezelfde beelden op hun netvlies hadden en dat ik die nooit kijk, die nu ook toevallig bekeek, fijn in werktijd: VOETBAL. Ik weet er helemaal niks vanaf, weet alleen wat 'buitenspel' is, maar ik zat er helemaal in, met mijn  oranje jagermeisterhoed op en oranje T-shirt: én toen werd het 2-0 riep ik hardop, zonder dat ik er erg in had en Door riep terug: Mirjam je moet wel positief blijven hoor!

Nu was Door in donker-oranje jurkje met een wit vestje en T. riep daarna: het komt door jou Door, dat we verliezen, want jij hebt de kleuren van Denemarken aan! Zo zag dat eruit, in het donker, om de beelden op het grote scherm, scherp op het netvlies te krijgen. Door keek ook nooit, ze was voor de gelegenheid gekomen en we keken met 14 mensen, en ze kon het niet houden van de spanning. Stampvoetend ging ze buiten een sjekkie roken.' Ik kijk nooit, ik kijk nooit, maar dit kan ik niet uitstaan".

Ik kijk ook nooit, maar kon dit ook niet uitstaan. Elke niet-deskundige die zag het zó. Die heb je er niet veel meer in Nederland, want ik begreep dat de media al weken bezig waren met Oranje-wetenschap en dat elke Nederlander er ondertussen in gestudeerd heeft. Ik zag namelijk alleen maar die bal traag zigzaggend over de breedte van het veld gaan, nooit door het midden en dat het er in het begin aanvallend uitzag.  Ik zag de Denen een beetje meegeven en toen zag ik ze ineens versnellen en ik riep: dat wordt een doelpunt! En dat werd het ook. Daarom mocht ik niks meer zeggen van Door.

Weer thuis keek ik naar het dvdeetje The Dark Knight, over Batman en de  Joker, fantastisch gespeeld door Heath Ledger, die in Broke Back Mountain, zijn tegenspeler wil verleiden tot de herenliefde. Een heel andersoortige rol, maar ze hebben toch een ding gemeen: je moet een soort van chaos creëren, een soort van onverwachte ruimte, waardoor er iets gebeuren kan. In Broke Back Mountain is er dat romantische meer in de bergen vaar beide kamperen, en de Joker anticipeert op het gedrag van zijn tegenstanders en doet dan onverwacht iets anders dan dat wat hij weet dat er van hem verwacht wordt

Dat gebeurde er mijn inziens Zaterdag ook. Die Denen wisten dat er van de Nederlanders aanvallend voetbal verwacht werd, ze speelden het spelletje een beetje mee en wisten toen er zo'n sfeer van overmoed ging hangen van 'waar blijft het doelpunt?' snel ruimte te creëren om zelf te scoren. En Oranje ging maar door met die eigen voorspelbaarheid.Ja, Nederland heeft er weer een deskundige bij; ik ben benieuwd wat mijn voetbalcommentaar na woensdag zal zijn.