maandag 16 november 2026

Naar KM


 Sinds ik in mijn boshuisje woon, loop ik met een zekere regelmaat langs de schilderijen van Van Gogh en weet dan dat er altijd wel weer eentje is die mij extra raakt. Door de insteek van deze tentoonstelling in Kröller Müller zag ik duidelijker waarom; Vincent van Gogh was eerst van plan om predikant te worden, daarna pas kwam zijn roeping voor het kunstenaarschap. Onder al zijn werk zit dus een existentiële laag, ofwel het is de motor: Het gaat over geloof, hoop en liefde die hij vond in de natuur en de mensen om hem  heen. 


Alles is dus geladen met emotionaliteit, in de hele waaier en het spectrum van hoop en wanhoop, donker en licht… Ik wist niet dat hij het liefst een gezin met kinderen had gehad, maar veel troost en voldoening haalde uit de mensen om hem heen, die hij ook vereeuwigde.
Twee kinderen moesten van moeders gaan staan bij een schilderij waarover hij zelf schreef dat deze voor hem een grote harmonie uitbeeldt. Ik dacht bij een schilderij van louter gras en wat bloemetjes ineens aan het  grünen van Hidergard van Bingen: 

Ik vertelde M dat ik een keertje héél erg geraakt werd door het portret van een vrouw en zelf helemaal niet begreep waarom. Ze zei: ik begrijp het wel…jij kunt ook zo kijken als die vrouw, die blik…verstild en in jezelf gekeerd…vlak voordat je dan iets zegt. 


We wandelden door de beeldentuin; het was een ideale dag voor binnen in een museum, desalniettemin gaf de wat nevelige herftskou ook wel een eigen sfeer.



zaterdag 14 november 2026

48 jaar gekend

 

Het is leuk om met mijn oude studiegenoten door mijn eigen omgeving te wandelen.

De gesprekken gingen, zoals te doen gebruikelijk, alle kanten op. Ik leerde een nieuw woord: ‘Levenstestament’. En ik heb mij altijd verre gehouden van geldzaken, maar geld dat naar je toegekomen is, kan na mijn dood toch voor ellende zorgen, als ik mijn wil daaromtrent niet in de kluis van een notaris bewaar. Ook ik moet eraan, dat het niet verstandig is om te vertrouwen op de welwillendheid van anderen…


Eentje was door de griep geveld, maar werd via de groepsapp regelmatig op de hoogte gehouden.
The Long and Winding Road…



donderdag 12 november 2026

Bontebal en Jetten en een briesende stier


 Nou, vandaag gaan we het meemaken; of de VVD het kabinet laat vallen omdat zij te beroerd zijn om in te gaan op de snak in het land naar een breedgedragen stabiel beleid. Bontenbal en Klaver en D’66 en Volt; ze doen me denken aan Sjors en Sjimmie die allemaal niet op avontuur mogen gaan omdat er een personage dit tegenhoudt, in naam van de economie van de allerrijksten; de rest mag sneuvelen. Ik denk aan de stier die in het begin van Wallstreet in NY staat, waar alle toeristen in een rij staan om de ballen vasttepakken, voor geluk. Niemand hoeft een weldenkend mens uit te leggen, dat je dan in een sprookje gelooft.


Het lied in Even tot Hier, met Floor Jansen als een kreten slakende Dilan Yisilgöz, terwijl de twee jongens  Bontebal en Jetten haar tot redelijkheid en samenwerking willen manen, is zo raak. En nu hebben ze zich uit haar ban weggetrokken, in een open huwelijk en tja, dan kun je weten dat er onverwachte wendingen kunnen volgen. Mij lijkt het de arrogantie van de VVD, al zo lang aan de macht, die iets dacht van; ga maar wat buiten spelen jongens, stoom afblazen , het lukt jullie toch niet. Zoals de waard is vertrouwt zij haar gasten; gespeend van elke constructiviteit en te blind zijn om het concept ‘over je eigen schaduw heenspringen’ te kunnen zien, laat staan te begrijpen.


Ik dans al een paar dagen op What if I told you. Lekkere beat en energie in mijn Silent Disco. Ook twee jongens met een prima samenwerking.


woensdag 11 november 2026

De twist bij Matisse


Het mooie van het werk van Matisse is dat kleurige spel dat hij speelt met oppervlakte en diepte, vormen en patronen, vensters die naar binnen en buiten verwijzen. Toen ik de tentoonstelling Chez Matisse opliep, in het H’ART museum in Amsterdam zag ik al die elementen al in een jeugdwerk van hem.Een chocolademaker op een tafeltje en een boek, stippeltjes op de vloer, een diffuus rood en blauw naar buiten? Wat je exact ziet, doet er niet toe, er zit een soort van innerlijke logica in het schilderij zelf.


Toen viel zij mij op, zijn oudste dochter. Dat contrast tussen de donkere kleuren en de achtergrond, ook in contrastkleuren én dat dit dan terug komt in haar gezicht. Dan de zwarte kat, waar alle kleur ingezogen wordt, terwijl haar zwarte kapsel haar blik versterkt. Tegelijk die speelse witte streepjes op haar jurk en in haar blouse.


Het raadselachtige van een huidkleurig lichaam dat naar model en schilderij kijkt, in een vlakverdeling met zwart en wit, terwijl je door het balkonraam ook een blik naar buiten wordt gegund.

Een ander spel met patronen; hier ben je binnen, je wordt aangekeken en het rode-roze achter haar heeft de suggestie van een poort, maar ja, er is ook het idee van een donkere gang ernaast: tenminste als je wilt kijken met perspectief, het kan ook vooral een spel met kleuren zijn, en misschien staat ze naast een blauw-wit gestreept kamerscherm?


En hier ligt een vrouw bijna laveloos in een bespikkelde ruimte, met een boekje voor haar waar je latere patronen in kunt zien, die Matisse ging gebruiken, in zijn knipsels.

In dit kleine werkje vloeien alle vormen, ze zwemmen als het ware, maar wel op een blad met daaronder zwart-witte geometrie.

Zoveel rood…zoveel dubbele afbeeldingen, zo duidelijk en onduidelijk tegelijk, een kamer, met dieren, tafeltjes, bloemen, schilderijen…

Een poging of bestudering naar abstractheid, maar dan tóch een pluizig of korrelig ornament in een andere kleurstelling aan haar zwarte halsband.

En dit lijkt heel realistisch, maar die vrucht buiten de schaal, op een vreemd gevouwen doek als een stropdas én die kastdeurtjes die een beetje open staan, het heeft iets intrigerends.

Een Algerijnse vrouw met bloterige sensualiteit, maar ze poseert wel voor een Matisse-achtig schilderij.


Het laatste werk op de tentoonstelling, ongesigneerd. Zou hij het zelf tentoonstellingswaardig hebben gevonden? Het is een grote rol gaan spelen in de kunstgeschiedenis. Te bedenken dat hij ook zeer groots gewerkt heeft, met knipsels.


Ik zie bij Matisse altijd een twist, een spel met de werkelijkheid, een kleurig en speels spel en een nieuwsgierigheid om telkens wat anders te proberen. Vreugdevol. Eigenlijk zoals ik zelf wel in het leven probeer te staan; het is nooit af, nooit eenduidig, er is altijd de mogelijkheid voor een dans.


dinsdag 10 november 2026

Vergelijkend ‘waren’onderzoek

   
Ik blijf het raadselachtig vinden; ik liep op één dag in Amsterdam; het H’ART museum in de ochtend, in de middag de Rode Lijn rondom het Vondelpark en door de binnenstad met de bloemenmarkt (nostalgie, al van heel vroeger uit, toen ik puber was), weer naar Centraal Station, en dan voelt zo’n hele dag, als één dag in New York. Ik was jarenlang de hele kerstvakantie tot na Oud en Nieuw, in het appartement van broer Y; nu lijkt mij dat véél te lang; wat deed ik er? Ik ben nu liever in het bos.


Ik zoek naar verschillende sferen in de stad en vind die ook wel, maar in zó’n beperkte mate…Ook in de demonstratie zelf; mensen lopen aardig gemoedelijk en keuvelend, af en toe wordt er wat gescandeerd…In NY heb ik ook een keer meegelopen en dan zijn er groepen mensen die spontaan gaan zingen. Wat dan? ,vroeg A. met wie ik liep, Bob Dylan ofzo? Nou…people have the power, bijvoorbeeld van Patti Smith, maar dat lied kende zij niet. In Nederland is dit waarschijnlijk een generatie-ding, in Amerika is het aardig algemeen bekend, is mijn indruk. Ook Bella Ciao wordt regelmatig ingezet.
Nu was er één bakfiets-band, waar mensen ook gretig bij stil bleven staan.


Ik genoot nu voornamelijk van de architectuur tijdens de wandeling, want dat typisch oude en kleinschalige, dat heb je in NY niet. Ook mijn strategie van zomaar wat mensen volgen, een achterstraat of zijpad in, werkte nu ook: We kwamen bij het sfeervolle clubhuis van een tennisclub in het Vondelpark en konden daar in alle rust even bijtanken.


In NY voelt elke dag als een nieuw avontuur en raak ik nooit uitgekeken. Gisteren liep ik voor het eerst vanaf de grote weg naar mijn favoriete bankje op de heuvel, en s’avonds zag ik dat heel NY was uitgelopen naar Central Park om voor de laatste keer van herfstkleuren en aangenaam weer te genieten: Men verwacht daar het eerste koufront en de winter in NY kan aardig onherbergzaam zijn. Men schuifelde door Central Park; dat geeft ook een gevoel van saamhorigheid, maar dan verkies ik tóch de ruimte van mijn bos.

maandag 9 november 2026

Nalatenschap


 Werkelijk van alles op één dag, teveel woorden, dit gedicht zegt dit alles.


Matisse en zijn vensters; binnen en buiten ontmoeten elkaar; hier een spiegeling die ik niet uitgepuzzeld kreeg.


Ach ja…ook de kerstman draagt de kleuren van de Palestijnse vlag…maar ik zie ook een gele Davidsster.


Dit alleen: dat het verlies van EGO vrede brengt.


Ik zag meerdere mensen glimlachen, na een blik op mijn karton, dat was voor mij genoeg; een glimlach.

zaterdag 7 november 2026

Pro Deo & Empathie


 Gisteren heb ik de serie Pro Deo als geheel op NPO start bekeken. Heel goed; zowel de advocaten op dit lekkende kantoor voor sociale advocatuur als hun cliënten; allemaal worstelend om het leven aan te kunnen, vallend en opstaand. De onrechtvaardigheid die een permanente weeffout is in de samenleving… Het bracht mij ook terug naar het wijkcentrum. Ik heb daar zóveel mensen gezien en gesproken die struikelend iets van hun leven proberen te maken, en dat je je machteloos kunt voelen over terugval of weinig verandering…


De regisseur is Wil Koopman, die van o.a. Oogappels, dus dan weet je dat het goed is. Het seizoen eindigt met een gigantische cliffhanger, dus dat belooft een vervolg.
Ondertussen schilderde ik een kartonnen bordje met daarop het woord Empathie en dat vouw ik zometeen op in een rode tas; op naar Amsterdam.


De herfst zit in haar laatste nadagen, de oudste boom van de wereld laat haar laatste blad bijna gaan. Gáán, de wekker tingelt; opstaan en gaan.