Pro Deo & Empathie

 Gisteren heb ik de serie Pro Deo als geheel op NPO start bekeken. Heel goed; zowel de advocaten op dit lekkende kantoor voor sociale advocatuur als hun cliënten; allemaal worstelend om het leven aan te kunnen, vallend en opstaand. De onrechtvaardigheid die een permanente weeffout is in de samenleving… Het bracht mij ook terug naar het wijkcentrum. Ik heb daar zóveel mensen gezien en gesproken die struikelend iets van hun leven proberen te maken, en dat je je machteloos kunt voelen over terugval of weinig verandering…

De regisseur is Wil Koopman, die van o.a. Oogappels, dus dan weet je dat het goed is. Het seizoen eindigt met een gigantische cliffhanger, dus dat belooft een vervolg.

Ondertussen schilderde ik een kartonnen bordje met daarop het woord Empathie en dat vouw ik zometeen op in een rode tas; op naar Amsterdam.

De herfst zit in haar laatste nadagen, de oudste boom van de wereld laat haar laatste blad bijna gaan. Gáán, de wekker tingelt; opstaan en gaan.

Naar de dierentuin

 In New York was ik vier woensdagen achter elkaar naar Bronx Zoo gegaan en nu was ik naar Burgers Zoo (al sinds 2006 een jaarabonnement, met énkele tussenpozen van niet), en het eerste wat ik dacht was: Wat is het hier kléin! Nooit eerder dus, zo ervaren en ook voor het eerst dat ik in enkele uren ALLES had gezien met een soort van Madurodam-gevoel.

Allles speelt zich af op één enkele heuvel dicht op elkaar gepakt: Bronx Zoo heeft een standaard ontwikkeld waarbij dierentuinen in de hele wereld volgden: Dieren niet in kooien maar een natuurlijke habitat voor hen creëren. Alleen is dat in Bronx Zoo op veel plekken ook letterlijk zo: dat je door de bossages zelf naar de dieren moet speuren.

Maar hier is het Safari, met allerlei dieren vlakbij elkaar.

Wél leuk om voor het eerst een neushoorn te zien bewegen in een Nederlandse herfst.

De beesten die buiten verbleven waren sowieso actiever, misschien toch door de kou?, anders dan in de zomer loom op apengapen ergens liggen, zoals deze berggorilla’s, die vallen onder het display ‘Park’.

Binnen in Bush meteen een tropische sfeer door deze bloem.

En in Ocean was er een nieuwe kwal, wat een wonderlijk dier toch! 

In Desert lag er een ratelslang tegen het glas en ik herinnerde me ooit in de Arizona-desert op een kampeerplaats bordjes te zien hangen met : let op voor de slangen! en dat je dan niet weet hoé, die zijn toch razendsnel?, dus toen zijn we maar verder getrokken.

Het was weer een leuke dag, ook het fietsen door herfstbossen en glooiend landschap en langs ‘de steppe’ van de Hoge Veluwe en ik genoot érg van mijn rendang-kroketjes; ik heb mij voorgenomen zo ongeveer geen vlees meer actief in winkels te kopen, maar het wél tot mij neem, als ik ergens anders eet.

Vallende bladeren

Favoriete ochtenduurtjes: dat de herfstzon door het raam schijnt en ik mij koester in de warmte, kijkend naar de blaadjes die om mij heen dwarrelen.

Tevreden makende activiteit; struinen in de kringloopwinkel en een bijzettafeltje dat boekentafeltje  wordt, een hele zak met kaarsen, een boek vinden die ik getipt kreeg, en nog veel meer klein grut, tezamen voor €20,20. Dat je in die kringloop der dingen dan oude dingen een nieuw leven geeft.

Heldermakend moment; wakker worden door de volle maan, die door een kier langs het gordijn, precies op jouw hoofdkussen schijnt.

Nabijheid op afstand; plotsklaps fantaseren dat jij dat meisje had kunnen zijn, al was je toen pas één jaar.

Ooit in het echt gezien; al dacht ik toen dat er mooie wijze spreuken geschilderd werden.

Het leven dat in mijn hoofd en door het raam voortwaait…

Rode Lijn Demonstratie. Blauwe tsunami. People have the power

 Wauw! Wakker worden en zien dat de democraten zó ruim gewonnen hebben, een ‘blauwe  tsunami’ noemen de Amerikaanse media het. In Texas heeft een theoloog het gewonnen van het grote geld van Elon Musk en hiermee maakt ook het rechts Christen-Nationalisme plaats voor de boodschap van verbinding en liefde, zoals Talarico zelf zegt. Hij vergelijkt zichzelf met de kleine David die de tot de tanden bewapende Goliath versloeg en David had alleen maar een sling; you, the people are my sling, people have the power!  Er komt voor het eerst een zwarte vrouw in de senaat en een links-democratische moslim, en de eerste openlijke homoseksueel, die trots zijn partner op het podium bedankt.

Ik was gisteren aan het fröbelen met twee foto’s uit de krant, de ene heeft de onheilspellende basis van al die etenswaren die weggegooid moesten worden door de hack op koelinstallaties in winkels, in heel veel landen. De andere is in India, waar in navolging van de kakkerlakken-beweging, steeds meer mensen de straat op gaan, roepend om meer democratie. 

Eerlijk gezegd denk ik niét dat de Rode Lijn Demonstratie van aankomende 8 November op politiek niveau iets zal veranderen, en toch zou ik willen dat zoveel mogelijk mensen zich naar Amsterdam zouden begeven. Een ieder die mobiel is en met machteloosheid en afschuw de toondoofheid en wreedheid van Israël ziet, ga! Denk niet; ach we weten het ondertussen wel, het helpt toch niks en ik wil ook niet in de massa per ongeluk bij Hamas-vergoelijkers of extreme Palestina betogers terecht komen… 

Ik plakte allereerst een randje vergeet-mij-nietjes in de foto; het zou mij toch goed doen, als ik via Social Media of anderszins, in een geschiedenis van zoveel verlies en onrechtvaardigheid en in een levende werkelijkheid van verdriet en puin, wonend in een tent, zoveel familie verloren, een signaal zou opvangen dat er ergens een landje is dat massaal rood kleurt. 

Vertrek uit je eigen comfortzone en de gedachte: ja, ik zie een genocide, maar ik ben geen typ voor een demonstratie; denk aan een individu in een tent in Gaza of een boer op de Westelijke Jordaanoever die  zijn oeroude olijfbomen vernietigd ziet worden…

Ook op Union Square in New York is er wekelijks een Pro Palestina demonstratie en Mamdani, de burgemeester had Netanyanu als hij de mogelijkheid had gehad, laten oppakken als oorlogsmisdadiger. 

Pas na 7 Oktober ben ik mezelf bewust geworden van de positie van Palestijnen in Israël en de voortdurende mensenrechten-schending die er plaats vindt, al zó lang.

Deze twee fragmenten komen uit een roman van Philip Roth uit 1993, die zijn hele oeuvre besteed heeft aan het voor hemzelf problematische gegeven dat hij Jood is. Daarvoor heeft hij alter ego’s gecreëerd, evenbeelden, die verschillende stemmen in hem vertolken. Hier blijkt er een letterlijke dubbelganger te zijn, die bij het eerste proces van Demanjuk, de kampbeul, in Jeruzalem, het ‘diasporisme’ propageert: Joden in Israël moeten terug naar de diaspora en het glansrijke joodse culturele en intellectuele leven in Europa van voor de tweede wereldoorlog herstellen. De Arabische Joden kunnen dan in Israël blijven en zo ontstaat er dan ruimte voor een Palestijnse staat.

Het is een opsteker voor nu dat een autocraat en een tirannieke narcistische gek met dictatordromen, nu door het volk is afgestraft. Misschien… dat een Rode Lijn Demonstatie uiteindelijk tóch… Zolang mensen erbij willen zijn wanneer de gelegenheid geboden wordt en hun stem laten horen.

PS

Momentopname

 Ik hou van de lichtheid in het bos, het donkere bladerdak verdwenen.

Licht op de stam, een moment, dan trekt de zon weer verder.

De avond kruipt voorwaarts in kleuren; beschutting in mijn boshol.

Halloween in NY

Het NOS journaal besteedde aandacht aan Halloween in New York, ze hadden iemand in de menigte gevonden die als een sprekend schilderij, Vincent van Gogh was en die zei: ‘ Deze parade is een van de beste attracties van New York…de onbeperkte prachtige chaos New York heeft het allemaal.’ Ik vraag me af hoe zo’n item tot stand komt, ik stel me dan toch voor dat de Nederlandse reporter in haar vriendenkring deze persoon kent en dan het voorstel doet aan de redactie, in het kader dat er nog een luchtig onderwerp nodig is, temidden van het loodzware nieuws.

 Nogal onzorgvuldige berichtgeving; er zouden 10.000-den mensen op de been zijn, terwijl de schattingen in NewYork zelf, twee miljoen (!) is.

Van alle kanten in New York stroomt men naar de sixth avenue, naar de West Village en in de Subway zelf begint het feestje al; zoveel mensen uitgedost. Niemand bang voor rellen, geen dichtgetimmerde winkels, iedereen schuifelt geduldig achter elkaar over de peronnen. Een groot deel van het bruisende, dynamische leven in de stad ontstaat dankzij het rekening willen houden met elkaar; het is een van de redenen waarom ik mij thuis voel in New York.

Via Insta en de vele Posts waarin een ieder natuurlijk een eigen hoogtepunt laat zien, kan ik een goed beeld krijgen wat er allemaal meegelopen heeft. Een hoogtepunt is de iconische dans Thriller , waar al maanden van te voren voor geoefend is op één van de evenementenpieren aan de Hudson. Iedereen kan meedoen en dit jaar was de dans wat makkelijker gemaakt, zodat ook beginners kunnen aansluiten. De dans wordt ongeveer dertig keer gedaan, non stop, gedurende de parade.

Deze dans, ooit begonnen door twintig mensen, vindt navolging in andere dansen, zie ik dit jaar, o.a ook op Dancing Queen en een andere als verkapt Vrijheidsbeeld, ook mannen deden mee.

Dolly Parton fans hebben zich ook al verenigd en burgemeester Mamdani laat zich op allerlei plekken zien; naast de grote parade op Manhattan wordt er ook Halloween gevierd in de andere stadsdelen. Leuk om te zien dat hij en zijn vrouw, The First Lady en kunstenaar, zó duidelijk niet wit-westers zijn.

De volgende dag, Zondag, was er alweer de Marathon van New York, ik fietste naar een pakket van TooGoodtoGo en genoot s’avonds heel erg van twee varkensworstjes…

Chrysant, visje, haiku-herfst

 Ik heb jaren en jarenlang geen chrysanten gekocht omdat ik ergens gelezen had dat het gigantische gifbommen zijn. Nu stond ik op het einde van de markt met ietwat verbazing te kijken; zou deze écht maar €2 kosten, hoe kan dat? ‘Neem maar mee hoor’, zei een vrouw van ongeveer mijn leeftijd, die verkoop ik niet meer, want na morgen en overmorgen wil niemand ze meer…Allerzielen enzo’ Ja, zei ik, dan wil iedereen er eentje op een graf zetten.

En toen dacht ik: Waarom ook niet, er zitten nog zoveel knoppen in, er kan beter iemand van genieten, dan niemand.

Ik vond er een geschikte bloempot voor en zette deze terwijl de avond al viel, bij mijn quasi altaartje, dat ik al in de eerste tijd dat ik hier ben gaan wonen gemaakt heb, het lichtte mooi op in het bijna donker. Ik rook die scherpe geur van chrysanten en een oude herinnering kwam op: In mijn studententijd kocht ik elke jaar een bosje chrysanten en zette ze in een vaasje op tafel, dat tegelijk het bureau was, om daarmee de herfst in te luiden. Met mijn neus dook ik ritueel diep in het bosje en las daarbij haiku.

Deze van Buson zat er ongetwijfeld ook bij:

The yellow chrysanthemums

Lose their colour

In the light of the hand-lantern

Het is de clou van haiku: Het lijkt een simpele constatering, en dat is het ook op een bepaald niveau, maar in de diepte gaat het over het vlietende leven en het gewaar worden van de volheid van het hier-en-nu.

Ik denk dat je het eigen gevoelsleven aardig kunt conditioneren; léren voelen en daar betekenis aangeven, gevoelens van geluk oproepen en als steentjes met cement in je hersenpan vastleggen, haiku helpen daarbij, sommige woorden en handelingen…Zo is het al jaren zo, dat ik een spontaan (?) geluksgevoel krijg, als ik een visje eet, buiten, terwijl de zon schijnt. De woorden komen dan ook op: ‘Visje eten, op de markt, in vredestijd, dit is geluk’ Het is een eigen verhaspeling, ondertussen, van een gedichtje van Marjoleine de Vos.

En daarna, onderweg naar huis, dan straalt de herfst mij tegemoet.

Dan besluit ik toch, om regelmatig af te stappen en het moment vast te leggen.

De stoppels van de maisvelden met mijn eigen schaduw vaag ertussen.

Die al bijna bruine bomen, die met zon erop van goud worden.

Van goud!

Het groene grasachtige onkruid en dan dat gouden randje en donker bos en daarboven de snel veranderende  kleuren in de lucht van de dag die verdwijnt.

Een enkele roze bloem tussen het einde van zonnebloem-achtigen.

De asfaltweg door het bos; over een weekje ofzo is alles kaal, maar nu is het nog herfst, in al haar volheid.