Ontbijtje; Poha

 

Ik kreeg dit van I. Het is geplette rijst met nootjes, mosterdzaad, komijn, peterselie, turmanic, ui en nootjes, blad van de citroenplant. Je bakt het met een beetje water.  Daarbij een schijfje citroen en een beetje suiker. Het wordt gedurende de hele dag gegeten, maar vaak als ontbijt. Het komt typisch uit deze streek, Maharashtra. 

Dharavi: geen sloppenwijk, maar een microcosmos

Ik liep hier mijn wijk uit, Bandra, langs de markt.

Langs de snelweg, het water over en toen de eerste sporen van de architectuur van ‘de sloppenwijk’.

Vroeger woonden hier de eerste vissers.

Het geklater van water in harde stromen vanuit gaten in de wanden van ‘de sloppenwijk’ Ik neem aan dat dit de afvoer is.

Er is een verhoogde voetgangers overgang door de breedste straat van ‘de sloppenwijk’, die leidt naar een treinstation. Van bovenaf een eerste inkijk: Er zijn verschillende breedtes van winkelstraatjes waar je in kan lopen en van daaruit vertakt het zich naar nog smallere steegjes waar de mensen wonen.

Eerst maar even thee (Chai) drinken na de wandeling van meer dan vijf kilometer.

Wat mij het eerste opvalt: Al die steile ladders die elk leidt naar een heel klein woninkje.

Midden in de wijk, centraal gelegen, een park met een speeltuin en voetbal en honkbalvelden, tafeltjes en stoeltjes. Daar even, tegenover vrouwen in burka met kindjes, gezeten op de grond.

Verder dwalen door de wijk: in sommige steegjes zijn de muren kleurig geschilderd.

De hele wijk is opgedeeld in buurtjes, met kronkelsteegjes,

waar ook eigen pleintjes zijn. De levensmiddelen aan de voorkant aangeboden, wanneer je dieper gaat, dan zitten daar bedrijfjes. Het geheel is een rondgang, die uiteindelijk weer op de grote straat uitkomt.

Overal waar het maar kan, zijn woninkjes gebouwd. Bij oude bomen vaak ook iets van een tempeltje.

In de ene ooghoek is er een stukje met stenen geplaveid, in de andere ooghoek, aan de andere kant van het huisje, grote rotzooi. Ik had bij een winkeltje een gefrituurde groentenbal en een samoza gekocht, (je betaald naar het gewicht, dit was 24 rupee). Het werd in kranten gewikkeld, dus meteen opeten maar, dacht ik, gezien de hygiëne. Het was bij een tempeltje.

Alleng werd ik moe en liep naar de hoofdweg, de grote verkeerstraat, en ging zitten op de bank van de bushalte. Naast mij wachtte vrouwen met burka’s. Ik zag dat een leerwinkel ergens aan de overkant zou moeten liggen midden in een andere straat, die parallel leek te liggen aan de hoofdstraat. Dus ik dook opnieuw de ‘sloppenwijk’ in: misschien kon je daardoorheen wandelen naar die andere straat. Niet dus, het waren doodlopende steegjes.

De gordijntjes, dat zijn de voordeuren.Drie voordeuren waar ik links de hoek om ging en een vrouw uit een ander gordijntje kwam en die zei: this is the end, je kunt niet verder lopen, héél vriendelijk. Eerder gebeurde het dat een scooter met twee jongens heel licht mij schampte. Ze stopten en vroegen mij of alles oké was.

Ik kwam weer bij de buitenranden en er was een verkeersbrug over de snelweg.  Daar ‘woonden’ mandenvlechters in hangmatten. Weer terug in Bandra, bij het begin van Hillstreet een winkeltje met gevlochten lampen vlak onder de groten fundamenten van de snelweg die aldaar nooit is gekomen.

Zoek een mens

 Dharavi: de grootste ‘sloppenwijk’ van de wereld, waar één miljoen mensen leven. Indrukwekkend. Zovéél bedrijvigheid overal en zó sterk kunnen ervaren dat individualiteit en ruimte voor hen een definitief andere betekenis heeft. 

De leren riem

Nou ja! Dit is weer echt zo’n Indiase ervaring. Ik kom terug bij mijn gastvrouw I. en ze vraagt of ik nog naar leer gekeken heb, een specialiteit in Dharavi. Ik was zelf  niet van plan om iets te kopen, op onze leeftijd wil je van spullen af, hadden we in de ochtend al uitgewisseld. Totdat ik vlakbij de grootste Leathershop zou moeten zijn op loopafstand van vier minuten.Toch nog wel leuk om mee te maken, en bedacht ter plekke ook een reden.

Ooit kreeg ik van een heel aardige man in het  wijkcentrum, zijn lievelings leren riem van heel goede  kwaliteit, het paste hem niet meer. Zeker wel 15 jaar altijd gedragen, zij werd steeds soepeler, maar op een gegeven moment scheurde deze uit, bij een gaatje. Zou wel leuk zijn om hier een nieuwe te kopen ter nagedachtenis aan hem. Maar ik kon de winkel niet vinden, werd steeds een andere kant opgewezen.

Dit vertelde ik I. en die zei meteen: Ik heb een leren riem voor je! Die droeg ik toen ik jong was 30 of 40 jaar, en gisteren zag ik die hangen in de kast en dacht: waarom heb ik die altijd bewaard? Nu weet ik het antwoord, die riem wachtte op jou, it had written your name on it.

Ze vertelde ooit een Boeddha beeldje aan een vriendin te hebben gegeven, maar die gaf het na een tijdje terug, ze voelde zich er niet goed bij. ‘Waarschijnlijk omdat ze katholiek is…nou I believe in all religions’

Ze gaf de Boeddha toen aan een andere vriendin en deed daarbij wel eerlijk het verhaal. Nou, dat hoef je aan mij niet te vertellen, reageerde deze; de Boeddha was gewoon voor mij bestemd en was even op de verkeerde plek terecht gekomen.

Zo is die riem dus bedoeld voor jou, het is geen toeval dat je die leerwinkel niet kon vinden en dat ik die altijd bewaard heb!

‘Realiseer je je, dat ik van nu af aan altijd wanneer ik deze riem zal dragen, ik dan even aan jou zal denken?, zoals ik dat deed met mijn vorige leren riem?’ 

Ze zei: Zo heeft het moeten zijn! I am glad! 

PS

Hierna nog ergens gaan eten. I. raadde mij een vegetarisch restaurantje aan, vlakbij. Tevoren zei ze: ik eet heel spicy, anders had ik je een hapje aangeboden. Ik at een Masala Dosa, een soort van flinterdunne grote pannenkoek gevuld met een aardappel-groentenmengsel in masala kruiden, begeleidt met een schaaltje gekruid wit kokosmengsel en de andere was soepachtig met okra en wortel. Samen met een lassi voor de prijs van 200 rupee, dat is 1,82 euro.

Fort Bandra

 

Op de uiterste punt was er ook nog een verwaarloosd fort, dat vroeger echter een zeer belangrijke functie heeft gehad in de verdediging van Mumbai ofwel Bombay in de koloniale tijden. Nu woonden er mensen in de ene flank met hun vuilnis naast zich.

Aan de andere flank een goed onderhouden tuin, die gesloten was en waar ik per ongeluk in terecht kwam. Een bewaker leidde mij naar de uitgang.

Basiliek Our Lady of the Mount

 Gastvrouw I. vertelde dat tijdens het jaarlijkse festival in September dat een week lang duurt, de hele weg tot aan haar huis vol is met kramen. Duizenden pilgrims komen dan om Our Lady of the Mount te vereren. De legende uit de 17e eeuw zegt dat er een beeld van Maria in zee gevonden is, die genezing kan brengen. Er is op de heuvel, 80 meter boven de zee een basiliek gebouwd.

Het geloof is, dat wanneer je een replica van was, van bijvoorbeeld een lichaamsonderdeel of iets dat je graag wenst daar verbrand, je wellicht verhoord wordt; dat je genezen wordt of het krijgt. Maar er was niks van dat alles meer te zien; het is dus verboden geworden door de Pausen zelf, wegens de luchtvervuiling. Ik neem aan dat het ontstaan is, omdat het beeld dat gevonden is, ook wit is. Die wordt in een ‘bijgebouwtje’ naast de basiliek vereerd. Ook hindoes komen er; voor hen is Maria gewoon een van de vele Goden.

De weg leidde dus naar een mooie intieme kerk vol schilderingen over het leven van Jezus. Vroeger geleerd dat een basiliek belangrijker is dan een kerk en een ronde koepel heeft, maar dat is dus een westers architectuur perspectief. 

Er was ook een groot houten sculptuur, want vissersboten zijn van hout, Jezus komt uit een timmermansfamilie die het hout bewerkt, hij stierf aan een houten kruis, geboren en gelegd in een houten kribbe. Héél aardig verzonnen en meer nabij dan duur marmer ofzo. Ook de niet-witte trekken in de afbeeldingen vind ik aangenaam.

Taferelen aan de Arabische zee

 Het is de Rotary-club, die beelden en fitness toestellen geschonken heeft.

Ik lag op de marmeren rand van een parkje.Naast mij de golfplaten daken van kleine woninkjes. Er is daar elektriciteit, want er stonden ook een paar koelinstallaties op het dak.

Zonnenbrillenverkoper, koffie & theeverkoper, kaartspelend groepje in het park, mensen ‘flaneren’ over de zéér hobbelige rotsen. Ik niet: ik at op de trap een samoza met thee in een potgebakt bekertje voor 35 rupee(=32 eurocent) die je stuk kunt slaan op de rotsen temidden van al het afval. Maar ik neem het natuurlijk mee naar huis; mijn eerste souveniertje.

Kleren die gedroogd worden, middagdutjes om mij heen, ik deed het zelf ook, een visser bij zonsondergang waadt tot zijn heupen in het water met een net.

Er woei een fijn briesje, het was héél aangenaam aan zee.

Tot slot van de dag at ik een typisch gerecht uit Mumbai.