Tjielp

In de oude klimop en de bruidssluier aan de zijkant van mijn huis, heeft zich een mussenkolonie genesteld. Fantastisch! Bij het ochtengloren is het een drukte en leven van belang.
Tjielp, tjielp, tjielp!!! Wakker worden!!!
Het is zó aanstekelijk dat ik ook opsta. Ze zijn een soort natuurlijke kloosterklok geworden.
Want ook in het klooster is het de bedoeling dat de eerste samenkomst zo ongeveer gelijk loopt met het gloren van het licht.

Dit is wel zo mooi, vind ik nu. Ik zie de musjes zitten tussen de takken en twijgen en hoor ze fladdereren, op en neer. Na een half uur ofzo, wordt het ineens heel rustig. Alsof ze met zijn allen in meditatie gaan. Langzaam hoor ik tjielp... tjielp... op het ritme van mijn eigen ademhaling.

Dat gedicht van Jan Hanlo; De Mus, begrijp ik nu wel.
Tjielpen doe je in alle toonaarden en alle betekenissen. Ik weet niet waar het over gaat, maar je leeft er zo wel rustig-lustig op los.
Misschien moeten mensen ook maar eens half uur ofzo per dag naar elkaar gaan tjielpen.
Gewoon, waar je ook bent, van 9.00- 9.30 uur en de volgende dag van half 10 tot half 11, enzovoort, het etmaal rond en allemaal tegelijk.
Ik denk dat de wereld er werkelijk mee zou veranderen.

Zon

Ik ben mijn leven lang al een echte zonaanbidster.
Heerlijk soezen, doezelen, lezen, je erin wentelen.
Als ik lang in de zon lag, met mijn ogen dicht, had ik altijd op een bepaald moment de sensatie dat ik eigenlijk binnen was. Dat ik een beetje zweef in een grote zaal en het gaat dan een beetje schommelen. Een gevoel van ruimte en een besef dat er nog zoveel is dat ik niet ken...Ik begreep nooit waarom ik deze gedachten had in de zon.

Ik ontdekte hoe dat kon, middels een foto. Het is mijn allereerste herrinnering!
Mijn ouders hadden nog geen geld voor een wiegje en als de zon scheen dan legden ze me in de weegschaal, op tafel, in de zon.
Ik vond het een heerlijke vondst. Mijn gevoel van vrede, veiligheid, het mooie onbekende had een aanwijsbaar begin.

Ik dácht daarbij dat ik ongeveer een half jaar oud was, maar vorige week ben ik erachter gekomen, dat het de eerste maand van mijn leven was! Daar lig ik, de zon komt van eén kant, door een groot hoog raam, een piepklein babietje.
En ik wéét het nog!
Het brengt me in verrukking.
Waarom?

Het heeft iets te maken met het gegeven dat ik dus weet dat ik er was, toen ik nog een onbeschreven blad was.

Dat ben ik. Wat er ook met me gebeuren zou, de jaren die kwamen en gingen...het maak niet uit. Ten diepste ben ik dezelfde.
Neem ik waar dat er ruimte om me heen is: een ruimte die me wenkt, het leven in.
Zoals in de oude film The Timemachine, naar een boek van H.G. Wells: de tijdreiziger zit in zijn tijdsmachine en ziet de etalage tegenover hem van mode veranderen, oorlogen komen en weer gaan, puin wordt weer opgebouwd, steden veranderen weer in woeste natuur.

Ik ben maar een stofdeeltje in een gigantisch universum. Maar ik bén er, NU en dat is een wondertje.
Dat ik dit allemaal mee mag maken; leven!
Het blad is ondertussen aardig beschreven, maar ik weet: Er was ooit een oorsprong: een geest kwam ooit in een lichaam, dat mijn lichaam werd, mijn geest.
Vanuit een donkere baarmoeder zag ik het licht en ik koesterde me in dat licht, de zon.
Dat ben ik:
Gaaf en heel.

Verlangen

Verlangen is een mooi, maar ook moeilijk werkwoord.
Het gaat over toekomst die er nog niet is. Waarvan je ook niet weet of die er ooit komt.
En toch... "moet" je er iets voor doen in het heden. Maar wat?

Soms is het duidelijk. Je moet stoppen met bepaalde gewoonten. Dat kan moeilijk zijn (bijvoorbeeld: "ik verlang ernaar niet zo veel meer te drinken en te roken"), maar toch is dat in ieder geval wél haalbaar.
Zinnig. Want je kent het resultaat, je weet naar welke horizon je looopt.

Soms is het moeilijker. Je verlangt een ander soortig leven. Maar een leven verander je niet zomaar.
Je bent gebonden aan mensen. Verbonden? ...
Het verhaal in De Kleine Prins is zo mooi in dit verband. De prins vraagt aan de vos, wat dat is, je verbinden. De vos zegt: als je nou elke dag een beetje dichterbij komt... dan word ik tam... dan word ik EENIG voor jou en jij voor mij...
Nooit meer ben je inwisselbaar, je hebt elkaar tam gemaakt.

Dat wil je dat in vriendschappen gebeurd. Of in de liefde. Of zelfs in woon en werkverbanden:
Het gaat me om JOU en niet om een ander...
Maar onze snelle wereld is geindividualiseerd, zoals dat zo mooi heet. Mensen lijken pakketjes van eigenschappen te worden: gaat het niet meer, dan hop je over naar een ander.
We doen niet meer aan verraad, in de steek laten, verlaten...
"Het gaat gewoon zo..."

Soms kun je niet meer bij iemand blijven. Je beknelt elkaar, je komt niet tot je recht.
Dat kan. Dat is pijnlijk...
Als het dan toch mogelijk was om over Verlangen te praten...
Dan deel je het "Verlangen naar", ook al ga je ieder weer meer een eigen weg.

Verlangen heeft iets te maken met elkaar in de ogen durven kijken.
Elke keer een beetje dichterbij durven komen.
Verlangen heeft ook met loslaten te maken. Dat als je jezelf niet ten diepste gevonden voelt, je toch samen naar dezelfde horizon kunt blijven kijken.

Dat gebeurt er in religie, als het goed is.
Je loopt naar dezelfde horizon, zonder dat je elkaar tam maakt. Je deelt het werkwoord: Verlangen...
naar vrede
naar gerechtigheid,
naar geloof, hoop
en liefde.

Fitna

Ik kom maar met mate op het internet.
Deste interressanter, om de avond dat Fitna, the movie verscheen, wel het internet bij de hand te hebben.
Ineens voelde ik de spanning, het explosieve, de vibratie van de virtuele werkelijkheid.

Eerst lukte het niet om de film te bekijken. En vervolgens, gedurende de avond zag ik 1 minuut en dan liep hij weer vast, 2 minuten en 52 seconden, 3 en een halve minuut enzovoort. Uiteindelijk om ongeveer 23.15 uur heb ik het als geheel kunnen bekijken.
Tussendoor zitten surfen op gelinkte sites wereldwijd. De eerste reakties, tot op de seconde aangegeven, wanneer geplaatst. Het leek wel of iedereen naar iedereen zat te kijken.
Wat besluiten we? Worden we kwaad of nemen we het maar niet serieus?

Het voelde net aan, als wanneer het gaat sneeuwen. Je rent naar buiten en probeert een sneeuwbal te maken. Soms lukt dat wonderwel goed en snel, soms deugt de sneeuw niet en wil het maar niet pakken.
Bij Fitna, the movie lijkt de sneeuw niet te deugen, gelukkig.
Kopieer en plakwerk is natuurlijk ook maar tweedehands. Terroristische gruwelen hebben kennelijk beroep gedaan op de common sense, in de letterlijke betekenis: mensen zijn diep in hun hart geen monsters , we willen allemaal de vrede, uiteindelijk.

Ondertussen is de reaktie van "de moslims" in Nederland ook knap.
Ik weet nog, dat vlak na de treinkaping bij Beilen en de gijzelneming in het indonesisch consulaat, mensen achteruit deinsden als ze me zagen. Speciaal bij bushaltes en in treinen.
Ik had net een mislukt krullenpermanent en leek plotsklaps op een Molukker, vandaar.
Als een politicus dan ook nog had geroepen dat mensen met een kleurtje niet welkom zijn in Nederland, ik weet niet wat ik dan had gedaan. Ik was ook maar een bokkige puber, in die tijd.

Ik moet bekennen, dat bij het eerste vrijgegeven profiel van Mohammed B. ik dacht: dit had ik ook kunnen zijn. Idealistische jongen, schreef stukjes in het wijkblad, probeerde een ruimte voor zijn club voor elkaar te krijgen. Niet gelukt en wat doe je dan?
De grens tussen extremisme en "het normale" is soms maar heel dun. De menselijke geest kan onverwachts raar uit pakken.

Sarah Kroos heeft het in haar voorstelling Bries over de Knusheidkorst.
Met rustieke kaarsen in huis en allemaal gezellige dingetjes, lekkere hapjes, een halfslachtige relatie waar je je eigenlijk maar alleen in voelt, enzovoort, hobbelen we door ons burgelijke opperbeste bestaan.
"We zitten hier gezellig in de schouwburg en als er brand uitbreekt dan weten we héél goed waar de nooduitgangen zijn. Maar wat, als de brand om ons heen is? Overal, alleen nog niet hier, wat dan?!!!"

Job Koelewijn

Eerst was er een foto uit de krant die ik heel lang opgehangen heb: een vrolijke man tussen de wolkenkrabbers van New York, die een gigantische toren van dunne platen laat balanceren. De toren dreigt om te vallen, maar het lijkt hem niet te deren.
Vervolgens was er een krantenartikel: een kunstenaar die een muur van boullionblokjes had gemaakt, die hij ingepakt had in papiertjes met gedichtregels daarop.
En nu, eindelijk heb ik werk in het echt van hem gezien: In De Pont in Tilburg en de kunstenaar heet Job Koelewijn.

Op de een of andere wijze betrapt zijn werk je op jezelf.
Het doet beroep op meerdere zintuigen tegelijk, meerdere sferen waarin je leeft. De ingang van de expositie was een bewegende winkel vol klokken. De kamer bewoog van links naar rechts, als een soort pendule, zodat je er alleen maar langs kon als het geheel eén kant opstond.
Verschillende soorten tijd in de gedaante van zoveel verschillende uurwerken, de fysieke ruimte van jouw lichaam, de beknelling van de tijd: allerlei associaties gaan door je heen, terwijl je het moment mikt om erdoor heen te komen.
Er was een klein vierkant met rolluiken aan alle kanten waar je in kon gaan staan. Langzaam gingen de luiken dicht en stond je 12 seconden in het pikkedonker. Even is er geen buitenwereld meer.
Of een gigantische geplastifeerde wand, gemaakt van boekomslagen, waar water van boven overheenstroomt. Aan de andere kant zie je het primieve maaksel: vijverpompjes, geribbelde slangen, iets van douchekoppen. Waarom?
Associaties met je geheugen als een zeef: zoveel bekende boektitels, ooit tot je genomen en waar is het gebleven? Weggespoeld met het water...
Of een gigantische foto van de ene wand die hij ooit uit een galerie heeft weggehakt, zodat de andere kant,een binnentuin en wat ramen zichtbaar werden. Waarom kijk je naar kunst, als je ook gewoon intens om je heen kunt kijken en dan allemaal onverwachte dingen gewaar wordt?

Job Koelewijn. Die naam ga ik onthouden. Hij heeft ooit een levenbedreigend ongeluk gehad en is er nu op uit, de werkelijkheid om hem heen intens en bewust te leven en te delen.

Koekje erbij?

Onlangs sprak ik een dame die "levenmiddelen- technologie" heeft gestudeerd. Dat vak doet me altijd denken aan Sjors en Sjimmie die op een andere planeet komen en ingestraalde blokjes eten krijgen. Op hoop van zegen dat je er niet ooit ziek van wordt.
Zij echter, was nu iets van "Hoofd -produkt-salesmanager-director" bij de koekjesfabiek LU.
(koekjesfabrieken doen me weer altijd denken aan de film Soylent Green, waar mensen in de verre toekomst zichzelf opeten, in de vorm van koekjes, maar dit terzijde.)

LU neemt 4 segmenten op de schappen in de supermartketens in: bij de Babyvoeding, bij de Tussendoortjes, de Zoutjes, en de Koekjes.
Achter elk segment zit 1 salesmanager, die de hele dag een voordurende stroom gegevens uit de database van 3 grote supermarktketens analyseert. De hele dag.
En zij, die dame die ik sprak, stuurde hen weer aan.

Die ochtend had ze zich bezig gehouden met het feit dat de prijs van de Liga voor het eerst de 2 eurogrens had gepasseerd. Welnu: Albert Heijn mensen merken dat niet, maar C1000 klanten stappen massaal op het eigen huismerk over.
Dat willen we niet. Dus wellicht komt er binnenkort een Liga met een nieuwe smaak op de markt of een iets ander formaat. Want de klant moet kopen, kopen, kopen, en verorberen.
Of er komt nieuw promotiemateriaal. Of de schappen worden verzet. Of de Liga staat ineens bij de luiers ofzo: o, er valt zoveel te doen om de klant weer op andere ideeën te brengen!

En dit is alleen maar LU. Achter elk produkt zijn zo mensen bezig. Nu pas begrijp ik de betekenis van het woord "Prijzenoorlog". Er worden achter de schermen hele veldslagen geleverd. De winkel waarin je loopt, is eén strategisch slagveld, dat kilometers ver reikt.
Mark Rutte die dit weekend de straat opging voor de koopzondag; ja het is een kwestie van Levensbelang, begrijp ik nu.

Tot slot die dame: ze had een Heel Belangrijk Besluit te nemen. Er bestaat een onderzoek, waar klanten een brilletje opzetten, die elke oogknippering, elke blik, elke fixatie kan vastleggen. De klant winkelt en daarna worden de gegevens van het brilletje vergeleken met de kassabon.
Wat gebeurd er in het brein, in het hoekje "koopgedrag"?
Waarom koopt de klant, wat die koopt?
Zou ze dat onderzoek kopen en met die gegevens de koekjesverkoop verder kunnen optimaliseren?

To buy or not to buy, that's the question.
De vrije wil is afgeschaft.
Wat een wereld: slaaf van je kooplust, slaaf van je prestatiedrift, slaaf van je ik-wil-belangrijk-zijn-lust. In het begin luister ik welwillend naar zo'n dame: Toch weer een nieuwe wereld om van te horen. Dan slaat de verveling toe.
Wat deprimerend.
Ik wil er niet aan mee doen.

Een halve eeuw

Als ik een ander soortig leven had gehad en ook een ander karakter, dan had ik wie weet een groots feest gegeven. Maar 25 jaar geleden al, heb ik mijn verjaardag afgeschafd en mensen hebben me daadwerkelijk uit hun verjaardagskalender gegumd.
Sindsdien beleef ik die dag in de luwte. Ik wil wel altijd vrij zijn, om dan te kunnen doen en laten wat ik wil.

Zo ook deze keer. Een broertje en zusje waren wel wat opdringerig deze keer:
"Ik wil langs komen hoor."
"Nou, ik ben waarschijnlijk niet thuis."
Om half 7 in de ochtend werd ik wakker. Al wilde ik er een mooie, lange dag van maken, dit was wel wat erg vroeg. Hoewel de zon scheen. Ik doezelde nog wat verder onder de dekens en besloot een uurtje later toch maar op te staan. Slaperig liep ik mijn woonkamer in. Ik schrok me zowat DOOD: door het raam van de achterdeur zat iemand, met lange zwarte haren.
Een evenbeeld van mezelf; onderuitgezakt met een tijdschriftje in de hand, in overall en een petje op. SARA!!!
Zelf waren ze ook zenuwachtig geworden door de treffende gelijkenis, hoorde ik later. Zo weinig is er maar nodig om een evenbeeld van mijzelve op de wereld te toveren.
Lachen!
Ze waren net op tijd weg en pal onder me bezig geweest.

Een prachtige "kluizenaarsdag" gehad: Amsterdam in de lente, Zandvoort aan zee.
Zeer tevreden en gelukkig met de halve eeuw die ik nu ben.
Een halve eeuw: Dat hebben mijn broertjes en zusjes me nu wel ingepeperd: Dat ben ik, de eerste in de rij.