Hongerige katten

Meer dan tien jaar geleden, heb ik tien jaar lang poezen in huis gehad. Dit weekend paste ik op twee zwarte jongetjes: katers wel te verstaan. De eerste keer dat je jezelf weer in een leeg huis hoort praten! Lokken, zomaar wat, en de katers die je aan kijken, iets dichterbij komen en dan weer hun eigen gang gaan en gaan stoeien met elkaar. De ene ging na een half uur met zijn rug toe op de bank bij me zitten, liet zich aaien en keerde zich daarna om en nestelde zich in een arm.

O ja: zo is dat: etenswaar tot ver boven op de koelkast, half verstopt in een bakje is niet veilig. Chips eten op de bank is een slinks en vlug wat naar binnen snacken. Verstoppen onder twee kussens, heeft geen zin, poes blijft zoeken. Een zak brokjes niet op het aanrecht laten staan, niks van eten mag het daglicht blijven zien. En dan blijkt er iets van een lichaamsgeheugen in je te zitten.

Want ik kwam thuis en nog steeds denkt mijn lichaam dat ik dingen op moet bergen. Ik waan ze om me heen. Gisteren bakte ik weer een cake en was op mijn hoede voor aflikkers, maar niet nodig. Vanochtend vroeg werd ik wakker en meende ik dat er eentje tegen de deur stond te krabben voor het ontbijt. Maar het was het geruis van de verwarmingsbuizen. Het lijkt wel of je je lichaam weer anders moet afstellen.

Na tien jaar zit zo'n programma van tien jaar daarvoor dus in je geprint. Je hebt als het ware een plek voor hongerige katten om je heen geschapen, zó dat die honger niet telkens gevoed kan worden. Je gaat uitnodigend zitten zodat ze het eten vergeten en zich willen nestelen bij je.

Misschien geldt dat ook zo voor stilte en meditatie: dat je allereerst met je lichaam een plek daarvoor maakt. Soms begin ik de meditatie ook zo: stel je zelf een plek voor in je lichaam waar het licht en stil en warm is. Probeer die plek uit te breiden in je lichaam.

Na het lichaam komt de geest dan vanzelf. Nadat je de hongerige katten in jezelf niet steeds van eten voorziet, worden ze rustig. Dan daalt de geest neer op een plek, jouw lichaam, en begeestert vervolgens al jouw daden, aspiraties en intenties: hartverwarmend.

Ander element (2)

Mijn meditatietekst van de maandagochtendmeditatie:

Kraai
hipt op de hoge voren
van omgeploegde donkere aarde

Aalscholver
kijkt peinzend rond
aan de waterkant

Ganzen stijgen gakkend op
verkennen in V vorm
de wijdse hemel

Kraai-Aalscholver-Gans
elk in hun eigen element
de ene kan niet de andere zijn.

Zo ben ik mens:
zoek mijn eigen element
ruimte
vol stilte
vol liefdesvuur
vol licht
dáár kan ik: ZIJN.

Ander element (1)

Gisteren naar een mooie tentoonstelling geweest in de Hermitage in Amsterdam. Schilderijen uit de barok van o.a. Rubens. Dan denk je wellicht aan robuuste, wulpse vrouwen, maar er hangt een prachtige Christus met doornenkroon, die je met donkere omfloerste ogen aankijkt met een lichaam dat hij als op een presenteerblaadje voor je ogen laat schuiven. Wel wat gehavend, want gegeseld, maar toch: die wat beschadigde witte huid, het heeft iets alsof je van een oppervlakte, de huid, zo de diepte in kan kijken. Als je googelt op Hermitage Amsterdam, dan krijg je een virtuele rondleiding van de hoogtepunten en kun je ook op Christus' borst gaan liggen.

Maar eigenlijk wilde ik het over een ander schilderij hebben, heel groot van 240-170; De keuken van David Teniers, geschilderd in het midden van de 17 e eeuw. Je ziet een heel grote ruimte waarin de 4 elementen zijn afgebeeld: links in de hoek de aarde, met zijn groenten en vlees en andere voortbrengselen, daarboven de lucht, in de verte het vuur en rechtsonder het water met de vissen. Voor mensen in die tijd gemakkelijk zo te lezen, zei het bijschrift: de valkenier is wellicht de schilder zelf, die als het ware zichzelf vanaf een spiegel geschilderd heeft, zo staat hij.

Maar het opmerkelijke voor mij was de blik van alle personen op het schilderij. Eerst dacht ik dat ze allemaal naar de valkenier keken, en er lijkt een blinde man te lopen, waarbij zijn begeleider wijst naar... de valkenier? Nee wacht eens als je beter kijkt, dan is het naar 'iets' dat zich buiten het schilderij bevindt: licht dat de boel bijeen houdt en door meerderen wordt opgemerkt. Daar kijken ze naar: Die hele keuken, met zijn vier elementen, die met andere woorden dus iets van de wereld zelf weergeeft, die immers is opgebouwd uit deze vier elementen, aarde, lucht, vuur en water, die wordt belicht door íets daarbuiten.

Voor mij hoeft dat verder geen naam te hebben. Sommigen noemen het wellicht god of een energie of een kracht ofzo. Het mooie van het schilderij is dat er een ander element onzichtbaar aanwezig is. Ik noem het ruimte; lichte ruimte waardoor het in de keuken van het leven goed koken en toeven is.

Oergrond

Een strakblauwe hemel. De takjes van de boom voor me fijn bedauwd met witte rijp. Het zonnetje in mijn gezicht. Ik typ hier op een soort oergrond, de moederkoek. Hier zo ongeveer is dit blog ontstaan.' Is dat ook niet iets voor jou, een blog?', mailde L .me, alweer meer dan vijf jaar geleden. Ik mailde meteen terug: 'O nee! Ik ben een internetdummie, ik kom er nauwelijks op, ik heb geen pc thuis, dat is helemaal niks voor mij!' Zo is dat nog steeds.

Niet over dat blog, want dat kwam: die nacht werd ik wakker en zag het blog voor me: paars zou het worden en Passie-Bloempjes zou het gaan heten. Zo geschiedde. Het maken daarvan lukte me zowaar zelf. Maar L deed de finishing touch, ik weet niet meer wat. Daarmee had ze het wachtwoord van mijn blog. Drie kwart jaar later of zo, was ik in Londen en had daar mooie schilderijen gezien, beschreef dat op het blog en L mailde me: Men zou daar een plaatje bij willen zien. En ik terug: 'Wat let je, jij kunt in mijn blog!'

Zo is het gekomen. L. plakt sindsdien plaatjes bij mijn blog en het is een wonderlijke ervaring, soms grappig, soms inspirerend, soms troostend, dat iemand je virtueel een paar keer per week als het ware aanraakt. En nu zit ik op die geboorteplek: achter een computer in haar huis. We hadden elkaar nog nooit gezien en gisteren voor het eerst zo'n anderhalf uur. Ze zei: Je wil natuurlijk bloggen en had mijn account erop gezet, zodat ik er zó op kon. 'Nou dat weet ik niet hoor, of ik ga bloggen!' zei ik.

Natuurlijk wel. Ik buig hier voor de levensadem die mijn blog geboren heeft laten worden, voor de oergrond waaruit het is ontstaan.

Lichtmis

Vandaag is het weer Lichtmis: het zegenen van alle kaarsen die in een jaar gebruikt worden in kerken en kapellen. Een mooi ritueel waar ik tot vorig jaar, nog nooit van had gehoord. 'Kom je mee de lichtdans dansen, om 16.30 oefenen in de kapel', mailde zuster B. me. 'Helaas...', mailde ik terug, 'ik ben dan de hele dag op mijn werk.' Maar vandaag kwam het groepje Internationale Vrouwen niet opdagen. De kou? of het onderwerp? vroeg de welzijnswerkster zich af. Ze zouden het over bezuinigingen hebben.

Soms vraag ik me af of die welzijnwerksters die Internationale Vrouwen niet onderschatten. Jaren geleden was ik op de Vrouwenschool alwaar er een voorlichtingsmiddag was over het verschijnsel homo's, lesbiennes en biseksuelen. Dat toontje van de vrijwilligsters die uit hun eigen gouden hart die vrouwen wilden begeleiden! Ondertussen praattte ik met een paar vrouwen, met handen en voeten, gebroken Nederlands, flarden Engels en Frans en wat bleek? Allen hadden ervaring en meningen over dit 'verschijnsel'. Ze stoorden zich allen aan het zwart-wit van het Nederlandse denken. Maar dit terzijde.

De Internationale Vrouwen, die hadden het dus laten afweten. Fijn om dan eigen baas te zijn: ik sloot het wijkcentrum en spoedde me alsnog naar de Clarissen. Ik geniet altijd van de ginnegapjes met zuster R. Ze ziet me stuntelen tussen mijn linker of rechterhand waar het waxinelichtje op moest, en toen viel in de koorbank het lichtje uit het houdertje en weer kan ze haar lachen bijna niet inhouden, alvorens ze achter het orgel kroop.

Anyway: voor mij zijn het altijd topdagen, als ik me van de ene sfeer in de andere kan begeven en vandaag is het weer zo'n dagje: na de vrolijke vroomheid bij de Clarissen, zit ik nu weer in het wijkcentrum, de feestmuziek staat op en R. zegt: 'Ik dacht dat jij nog wel ging puzzelen!' En dat is precies wat ik nu ga doen: Lekker ding!, zingt het rond. Soms is dat gewoon een ander woord voor lichtmis.

Alex en Maxima

Zusje weet dat ik een zwak voor ze heb. Nou ja, meer voor Maxima, Alex straalt met haar mee en hij heeft haar tenslotte naar hier geïmporteerd, dus dan geldt het hem ook. Dus ze mailde me: 10 jaar getrouwd: A. en M. op de tv, je bent van harte welkom! Maar het was zo koud, door de gierende snijwind het vlakke land over, nee toch maar niet. Toen bood ze me zelfs aan om me op te halen met de auto. Nou, dan gá je, dat is onweerstaanbaar. Ik was een tv-asielzoeker, zei ze tegen haar dochter.

Tien jaar getrouwd en wat laat je dan zien? Ik neem aan dat het geheel koninklijk is goedgekeurd en door de zeef van alle officiële instanties is gegaan. De vader van Maxima kwam in beeld: dat hij al wist van zijn zwangere dochter, lang voor de Nederlandse natie op de hoogte werd gesteld. Je zag Maxima verschillende malen een sluier of een zwarte jurk aan trekken, op staatsbezoek in Islamitische landen. Je zag het paar zich verheugen over hun droomhuis in Madagascar en er weer van af zien.

Een jofele muzikant, ik ken zijn gezicht wel, maar zijn naam niet, liet zijn ontdekking zien: Protestanten dragen hun trouwring rechts en zo zijn ze ook getrouwd, maar het paar droeg het meteen na hun huwelijksreis op links: de katholieke wijze. Hij zong een lied, doorbordurend op Willem Alexander's uitspraak in het begin: ze is mijn vrouw en daarna ook een beetje van het Nederlandse volk. Hij zong: Ze is mijn koningin, ze is van ons allemaal, al is ze maar met eén man getrouwd. En op het einde: Ja, ze is mijn koningin, al ben ik zelf republikein.

De traan kwam uitgebreid in beeld, en Maxima's Argentijnse wortels. Dat ze altijd van dansen en muziek zal blijven houden en haar kinderen er ook gelukkig van houden. Ze zong een Spaans wiegenliedje. Je zag haar weer dansen in haar spijkerjasje op Koniginnedag en nog eens zei ze : De Nederlander bestaat niet, er is zo'n diversiteit. Je zag Willem Alexander zeggen dat hij nog elke dag in gesprek was met zijn vader en heel vaak aan hem dacht.

Ik kan me niet aan de indruk onttrekken, dat de vader van Maxima aanwezig zal zijn, als zijn dochter koningin van Nederland wordt. Ze hebben al een offer gemaakt door hun droomhuis te laten schieten. Maxima moest haar vader al missen bij haar huwelijk. Maxima is het populairste lid van het koninklijk huis. Ze vormen samen een gelukkig paar, die hun functies met warmte en liefde vervullen. Ze nemen al die mallotigheid van rijen dikke fotografen op het strand en in hun tuin voor lief. Ze hopen dat hun dochters zo lang mogelijk ervaren dat er niks speciaals aan ze is.

Als mama en papa koningin en koning worden, kan opa daarbij afwezig zijn? Wie een beetje een hart heeft in zijn lijf, vindt van niet, zo lijkt deze documentaire tegen het volk te willen zeggen. En wat is daarop uw antwoord?

Het Grote Veld

Een wandeling die we in de loop van de jaren, vele malen gelopen hebben: Het Grote Veld in de Achterhoek. Een hele grote ronde van 12-14 km, we zeggen liever 14, want dan hebben we meer verzet, door bossen met brede zandpaden, open velden. De vorige keer nog een ravage van omgezaagde bomen en takken, stond er niet zelfs een hijskraantje?: nu terug hersteld naar het oorspronkelijke landschap: zandgronden met jeneverbesbomen.

Een wandeling die gelijk leek te lopen met onze meanderende gedachten. Hoe ver terug in je jeugd? Waar is het allemaal begonnen? Waar zijn de plattegronden gelegd van het soort kaarten die je vervolgens in delen van je leven hebt bewandeld? O, er waren wellicht heel andere afslagen en routes mogelijk, maar je kende ze niet, wist jij veel, je liep omdat je toen dacht, dat het de beste route was. Of de voor jou het best passende. Of omdat je dacht dat dát een weg was naar geluk, maar als je nu terugkijkt, dan kun je je afvragen of het niet vooral een weg was tot zelfbehoud. Of dat je dacht dat je een ander en jezelf daarmee gelukkig zou maken, maar het was niet zo...

Hoe de levens van je ouders, jouw leven hebben meebepaald. Of wellicht zelfs, als een chip een progamma in je hebben geplaatst waarnaar je ging handelen. Als een tattoo in je huid. Als de groeven van een houtsnede in je gestanst en daarom leverde je steeds maar die ene afdruk. Wat duurt het lang om zélf de houtsnijder te zijn en te worden! Dat je zelf het plaatje kan veranderen. Zo laat komt de gewaarwording, dat er een groot veld is, waarin je zelf kunt bewegen...

Wat de toekomst brengen zal? Je weet het niet. Zoals die wandeling: het grootste deel liepen we vanuit het geheugen en datgene wat je al wist, maar op het einde van de wandeling moeten we elke keer weer zoeken. Was het nu zus of zo? Waar is de juiste afslag? Lopen we weer om, zoals de vorige keer? Het leven is als het Grote Veld: je loopt maar en wandelt maar, je volgt een weg van je verlangen. Je komt mooie dingen tegen. Soms kende je het al wel een beetje, soms is het onverwacht anders. En dan maar hopen dat je nog heel lang samen zo kan wandelen. In de zon, in dat hier-en-nu.