Vlees (2)

Ooit, om precies te zijn in het eerste jaar dat ik theologie studeerde, heb ik een hele periode geen kip gegeten. Hoelang? Misschien wel een jaar ofzo? Nee, veel langer. A. , met wie ik toen bevriend was, ging als bijbaantje werken bij een kippenfabriek. Dat duurde één dag. Ze kwam terug met horrorverhalen over die kippen aan de lopende band, die daar levend begonnen, op werden gehangen aan haken en hoe ze schreeuwend van alles werden ontdaan; hun kop, de veren enzovoort, ze opgevouwen werden en er op het einde als een compact verpakte kip uitkwamen. 

Toen had ik één verhaal nodig om meteen mijn gedrag te veranderen, nu moest ik tot mijn spijt bij mezelf waarnemen dat een fotoboek vol ( zie blogje Vlees) mij er niet van zou weerhouden om varken, koe en schaap te eten. Dat deed ik indertijd nog wél, want wist ik veel, haar verhaal ging over kippen; hoe dat dan ging met andere dieren? Ik heb de vraag niet eens gesteld. 

Nu is er dus dit fotoboek Vlees van Thijs Rutten en wellicht is het daarmee mogelijk om hetzelfde te bewerkstelligen bij velen, als met mij gebeurde, met dat ene mondelinge verhaal over kippen. Je zou het cadeau kunnen doen aan iedereen die vlees eet, met een kwinkslag: als je dit hebt gezien en tóch vlees blijft eten, dan krijg je een diploma: je bent een authentieke échte Vleeseter.

Het zijn dynamische, heldere foto’s. Heftig en intens; dichterbij dan hier kun je niet komen.Allemaal achterelkaar, maar je ziet per dier hoe de slachting verloopt. En kijk naar de mensen: dat mes in de hand dat nog net in beeld is, lopend naar de koe erachter, het lichaam dat kracht nodig heeft. Zie al die  haken, aan elk zal weldra een koe hangen.

Je kunt je ook afvragen, waar het Dier eindigt en waar het Vlees begint. Een kop die nog half aan de koe hangt, de ketting aan de poten? Kan Caroline van der Plas hier nog vrolijk bij staan, behangen en gekleed in koeienprint en koeienketting met het groen van een frisse wei? Of zou haar Koe hier al Vlees zijn geworden, lékker voor op de BBQ? Of is het pas zover als je de eerste lap vlees van zo’n gigantisch Dier eraf kan snijden?

Ik denk dat het goed mogelijk is, dat het verrassingseffect van dit boek, als je er niks van weet en je je al helemaal niet bezig houdt dat er per dag bijna een miljoen of zelfs 1,75 miljoen, de getallen wisselen nogal, dieren in Nederland gedood worden, of een dier zelf wat voelt, laat staan een bewustzijn heeft?…, dat verdieping in dit boek: 105 pagina’s, 14 mm dik, gewicht 570 gram, iets groter dan A4, haar werk kan doen. Zoals indertijd één verhaal over de kippen bij mij.

En zo keken ze je aan vlak voor hun slachting…toch niet echt meer op hun gemak, het stralende en glanzende is al weg. Maar…Ik ben vlees blijven eten. Ik zie de verbijstering op het gezicht van Jamie Oliver. In Op1 gisteren werd gevierd dat hij 25 jaar geleden zijn eerste kookboek uitbracht. Iedereen loofde zijn gepassioneerd zijn, het enthousiasme, zijn missie om iedereen in aanraking te brengen met goed voedsel. Hij deed een kookles voor kinderen. Hoe de kipnuggets werd gemaakt. Uit beenmerg, de resten van de darmen, meel, stroperige kleurstoffen en spul om het weer naar kip te laten smaken. Bah, wat vies zie je aanvankelijk op de gezichten van deze kinderen. Dus Jamie Oliver stelt op het einde, terwijl hij al deze zooi uiteindelijk kneedt  tot kipnuggets en die in de sissende olie gooit, een retorische vraag: En wie wil dit zometeen opeten? Alle kinderen steken hun vinger omhoog.

Dus je weet het niet, ons menselijk brein bewandelt mysterieuze wegen…Maar niet geschoten, altijd mis; schaf dit boek dus aan, confronteer je met de beelden, onderga en kijk wat het met jou doet, schenk het weg aan anderen.

Worstelen

Leven is ook een worsteling. Niks is zwart óf wit. Marieke Lucas Rijneveld, zelf non binair, weet dit én ervaart dit maar al te goed. En dan is het toch wel een goddelijke gave als je daar een boek over kunt schrijven die helemaal cirkelt rondom dat duivelse dilemma: wéten dat je iets doet wat niet oké is maar een verlangen hebben dat in je woelt dat daar steeds dwars doorheen gaat.

Ja, ik laat het woord ‘goddelijk’ maar weer eens vallen. Omdat de wereld weer geconfronteerd moet worden met de Paus, die volgens katholieken de plaatsvervanger van God is op deze aarde en die nu namens God heel zeker weet dat gender fluïde zijn en transitie-operaties een belediging zijn voor de menselijke waardigheid. De sexe die je bij je geboorte wordt gegeven is een niet terug te roepen gave van God. Dus de Paus is ertegen. (Evenals tegen in vitro behandelingen, homoseksuelen, etc.). 

O. Dus er zijn heel veel mensen die geen bestaansrecht hebben. Ze behoren bij de zieken en daar kan God ook niks aan doen. Wat waanzinnig.

Wat moet het fijn zijn en heel comfortabel om in een wereld te kunnen leven zonder worsteling. Luister gewoon naar wat God zegt, vergeet je eigen bestaan. We schaffen gewoon heel veel mensen af en mocht je per ongeluk zelf bij de rafelranden horen, bijvoorbeeld als homoseksueel, dan verberg je je gewoon in het hol van de leeuw; in de katholieke kerk zelf. 

Maar leven is óók worstelen. Dat maakt je menselijk. Gelijk hebben of gelijk krijgen is eigenlijk nooit aan de orde. Het gaat erom, dat je het worstelen ziet, het op haar eigen waarde schat en dat je daar in de buurt bij wil blijven. 

Worstelen gaat huid op huid, in een voortdurende verstrengeling: Het andere, dat wellicht wezensvreemd aan je is, héél dichtbij laten komen. En doordat je het andere dan aan den lijve ervaart, kan het misschien weleens zijn dat je elkaar ziét en dat kan weer eindigen in een omarming, elkaar ondersteunen: we laten elkaar niet los.

En ondertussen is het vandaag weer te koud om buiten te zitten. In New York was er én een totale zonsverduistering én was het zondag Tulpendag. Een iniatief dat gesponsord wordt door een Nederlandse organisatie. Heel Union Square vol tulpen en mensen mochten er gratis een bosje van tien plukken. Gisteren genoot ik buiten van mijn eigen Tulpendag.

Groen-dag

Gisteren was het dé Groendag van het jaar. Uit mijn keukenraam was het bos bij ontwaken nog een waas van groen, vanochtend is het één egale streep: het bos groeit dicht.

De eerste paardenbloem in mijn tuintje, de brem is open gegaan, de laurierkers bloeit uitbundig. In mijn stadstuin ben ik omgeven door laurierkers, maar heb die nooit zien bloeien. Ik lag op mijn bankje en zag dat de berkenboom aan de zijkant van mijn huisje nu ook een waas groen had, terwijl het de dag ervoor  kale takken waren. 

Nu de eikenbomen nog. Ik zie met de verrekijker knoppen blad die op uitbarsten staan, maar vooralsnog ogen ze kaal.

Wat een waar genoegen. Liggen op het bankje, lekker lezen,  kijken naar het wolkenspel, voor het eerst weer zoveel huid van jezelf zien, je insmeren met zonnebrandcrème. Ik was op deze dag bijna naar de stad gereisd om te gaan swingen, dat ging niet door, een hardnekkige virus (het zou toch geen corona zijn?), had eentje van het gezelschap gevloerd. Nu danste ik met mijn ogen door de lucht.

Ik moest op het einde van deze zon-dag wél lachen. Ik was ook de hele dag gespitst op mijn blauwe vogelhuisje, waarom wilde er geen vogeltje in? Het vogeltjesgezang was onbedaarlijk. Kom ik weer mijn boshuisje in, bleken de nieuwe buren achter, drie vogelhuisjes aan de berkenboom getimmerd te hebben! En er is een boomstamtafel die ze vol voer leggen.  Drie keer zoveel kans om vanaf mijn stoel binnen iets mee te maken van nestgedrag.

Nesten. Andy Holden

O! Ik zou ze wel het nest in willen kijken, op deze veelbelovende zonnige lenteochtend, waar het wel 25 graden kan worden na dagenlang zwaarbewolkt weer met regen. Die vogeltjes dus, die wél in de takjes van de struiken fladderen maar het blauwe nestkastje op de hoek van de schuur tot nu toe links laten liggen.

Gisteren was ik op de nieuw ingerichte tentoonstelling in het Kröller Müller Museum, Door de Bomen het Bos waar veel ruimte was voor de kunstenaar Andy Holden, die nesten van vogels uitgebreid heeft onderzocht ook samen met zijn vader die ornitholoog is. Het is nu erg in en ‘relevant’ zou je kunnen zeggen, om te kijken hoe kunst en natuur samen kunnen gaan en elkaar kunnen versterken. Zo ook een nieuw bewustzijn creëren voor ons , arme mensen, die nu al de tipping points, de kantelmomenten, zien van natuur die daarna nooit meer terugkomt. Zoals de vergrijzing en het sterven van het koraalrif dat deze week op het journaal te zien was. Ik prijs mij héél gelukkig dat ik ooit door kleurig koraal, tjokvol vissen gesnorkeld heb.

Die Andy Holden, die wil ik gaan onthouden, want hij heeft een interessante visie, waar overduidelijk is dat ‘de natuur’ daar een onmisbaar onderdeel van is. En hij heeft veel met cartoons en dat past weer bij mijn belangstelling voor de graphic novel.

In de Hoge Veluwe bloeide de witte krentenbloesem. Ja, daar ben ik ook heel gelukkig mee. Op vijf kilometer afstand fietsen van mijn boshuisje, tegen een boom een krentenbol eten, nog even wat wild tussen de bomen zien, en dan zó weer thuis zijn.

.

 

Vlees

Je doet wel wat ‘in-het-hol-van-de-leeuwerigs’: om foto’s en een boek vol foto’s te tonen in het dorpshuis, het wijkcentrum dus, van het slachtproces. Het is ook een activistische daad, want boeren en het platteland: vlees eten is er vast vanzelfsprekend. Kom Mar Kieke heet de jaarlijkse heel sympathieke happening van amateur-en professionele kunstenaars, waar bubbels doorbroken worden. De creativiteit van alle inwoners wordt er gevierd zonder oordeel. 

Het beneemt je wel een beetje je adem, de heftige foto’s in dit boek. Je staat er met je neus bovenop en ik kan bijna de metalige geluiden, het ratelen van kettingen, het geschreeuw van de beesten, de stemmen van de slachters horen. 

Zou Caroline van der Plas weleens in een slachthuis zijn geweest, dacht ik ineens. Je mag aannemen van wel, ze is tenslotte ook journalist. En toch kan ze de koe vol trots aan een ketting hangen op haar borst en staat ze gezellig bij die zwart-witte koeiebeelden en promoot ze dat iedereen een stukje vlees op het bord moet kunnen blijven krijgen. Ergens is er geen één op één lijntje tussen het levende dier en dat vlees op je bord.

Ik had zelf net toevallig rosbief voor op de boterham. Hoe gaat dat? Als ik vlees eet is het meestal biologisch (maar ook die dieren maken waarschijnlijk hetzelfde slachtingsproces door). Deze rosbief lag er met 35% korting, een hele stapel, en zou na sluitingstijd dus weggegooid worden. Dán ‘red’ ik liever een pakje. Kon ik het nu met smaak opeten, tegelijkertijd met het bekijken van al deze foto’s?

Ja, dat kan. Helaas…? Ik heb meer dan 10 jaar vleeswaren gesneden bij Appie, 9 uur per week: misschien wint deze interne programmering. En er gebeurt iets in je brein dat vergelijkbaar is met het zien van al die beelden van een hongerend Gaza, andere oorlogsbeelden en ellende op de wereld. Iets in je sluit zich ervan af, je laat je alleen vanaf een afstand raken. Dat kan niet anders want dan heb je zelf geen leven meer.

Het enige wat vleesconsumptie zal verminderen is het duurder maken en vleesvervangers goedkoop. Dat Jumbo de kiloknallers uit het assortiment haalt, is een stap voorwaarts. Net als roken: dat dit geheel uit het straatbeeld is verdwenen, komt omdat je het vóelt. In de portemonnee. 

Ik nam de schakeling in mijn eigen brein waar. Het was mooier geweest als tenminste nú, bij het zien van dat rooie vlees op mijn bord, tezamen met al dat geslachte bloed, mij dit broodje had tegengestaan, dat ik iets zou voelen dat het weerzinwekkend is.

Maar dat gebeurde niet. ‘Kijk het dier in de ogen’ … En ja, ik zie de ellende, de paniek, de stress. Het dier-onterende van dit industriële ‘productieproces’. Maar iets in mij schakelt van het ene in het andere. Er zijn altijd zoveel werkelijkheden tegelijkertijd. Elke handeling komt voort uit een mengeling van gevoel en verstand. Iets in mij is niet zo geassembleerd dat ik het daarmee zal laten: Vlees eten. Het vlees is zwak.

Doorsneedagje; o.i.d.

Het is koud, nat en druilerig buiten, de tulpen druppen,  maar de vogels zingen uitbundig alsof het een stralende zonnige lentedag is. Het is vast beginnend broedseizoen. Gisteren had ik mijn zinnen gezet op een nestkastje voor koolmezen. Die hippen voor mijn oog voortdurend rond op de takjes. Beide winkels in Hoenderloo waar ik nestkastjes vermoedde, bleken op de Dinsdag gesloten, en zo kon het gebeuren dat ik fietste naar de Parkwinkel in de Hoge Veluwe, grote kans dat deze ook nestkastjes had. In de stromende regen, op-en-neer, flink doortrappend. Het was zo’n stemming dat ik geen dag langer kon wachten, dat heb ik niet vaak. Vond een schattig blauw huisje en vanochtend zag ik door het keukenraampje een koolmeesje er rondom huppen. Tja, zou ze willen?…

En dit zijn dan de boeken waarin ik vandaag zat. De ene vol reportages uit de NewYorker, een chroniqueur van het leven van de gewone mens in alle buurten van NY vanaf 1929. Een ander duikt in het meer dan 100 mile tunnelstelsel van NY. Ze ontmoet er mensen die daar wonen, alhoewel dat officieel niet meer zo is; de laatste gemeenschappen zouden door het sociale werk bovengronds zijn gegaan. Maar zes tot acht lagen, dat is in feite niet na te checken. Haiku zijn een terugkerend leesgenoegen, al vanaf mijn studententijd en dan een roman die zich in een toekomst afspeelt, die echter akelig herkenbaar is.

Margaret Atwood is tamelijk visionair, zoals ook al bleek uit The Handmaids Tale.

Hier is het klimatologisch, (of was het een virus?), aardig mis gegaan met de aarde en sommige overlevenden denken terug naar hoe het was vóór de vloed. Geen watervloed, de ramp bestaat uit?… Op aarde wonen er velen die De Hoveniers heten en die lijken op iedereen die nu woke & vegan enzo zijn. Mensen zijn er ‘mede-dieren’ tussen de rest van de levende have, ze hebben een afschuw van vlees, recyclen alles, geld bestaat voor hen niet, etc. Ze lopen in vormloze kleding rond, wassen zich alleen summier, dagelijks is belachelijk, met organisch materiaal. Ze hebben ook een soort van religie en die sfeer doet me ook aan kloosterlingen denken; iedereen is gelijk, maar de ene heeft toch meer te zeggen dan de ander.

En toen brak ineens het zonnetje door en exact tegelijkertijd bood de app TooGoodToGo nog een pakket aan dat direct opgehaald moest worden. Ik had geen brood meer, dus dat kwam goed uit. 4.5 km naar Hoenderloo en daarna een chocoladebroodje en een gebakje als beloning, met thee, op het bankje in mijn tuin.Voor €4,99 ben ik hiermee wel weer twee weken onder de pannen. 

Easter Parade in bloemig New York

In het DNA van New Yorkers zit het gegeven dat New York een immigrantenstad is. Er was een tijd dat er 5000 mensen per dag de stad introkken, allemaal langs Ellis Island en het Vrijheidsbeeld. Al die verschillende culturen: daarom zijn ze goed geworden in het vieren van elkaars feesten en grijpen ze elke gelegenheid aan voor een parade of een festival, waarvoor 5th Avenue en  andere gedeelten van de stad, zoals Greenwich Village, tijdelijk autovrij worden gemaakt. Afgelopen maand was er St Patricksday, oorspronkelijk van de Ieren en Happy Holi uit India. Macey het grootste warenhuis van de wereld, een heel block beslaand, pakt uit met een grootse bloemenshow. Op de social media wordt vast opgeroepen dat het binnenkort Easter Parade  is en of je al hebt nagedacht over je outfit.

Er is een gelijknamig musical uit 1948 en dan krijg je een glimp mee hoe het toen gevierd werd. Minder uitbundig en kleurrijk als nu. Het heet nú officieel: NYC’s Easter Parade and Bonnet Festival. 

Mensen leven zich uit in het maken van gekke hoeden.

Het begint om 10 uur s’ochtends bij St Patricks Cathedral op 5th Avenue op eerste paasdag.Ik maak weer  collages, een kleine keuze uit wat ik voorbij zie komen. Voor mij is het een wijze om er virtueel een beetje bij te zijn.

Er worden ook statements gemaakt omtrent het milieu, dat je moet gaan stemmen, dat abortus voor iedereen mogelijk moet zijn. Een Chinese New Yorker viert zijn afkomst met een grote DimSum hoed.

Ik krijg er elke keer een kick van om zo een beetje de hartslag van NY mee te voelen. Rockefeller Center is nu omgetoverd in een veld vol bloemenschapen.