Rondom Bryant Park

Elke maandag en vrijdag is er pianomuziek in Bryant Park. Er zaten vooral ouderen en ik kreeg ineens een sterke herinnering uit het Wijkcentrum: Maandagochtend; Bewegen op muziek, tijdens de koffiepauze en dan hoorde ik ze hun weekendbelevenissen uitwisselen. Waarschijnlijk was dit de eerste keer sinds mijn vroegtijdige pensionering dat ik weer een groep ouderen bij elkaar zag keuvelen.

Wat is het er ontzettend geanimeerd! Als Rockefeller Center het dorpsplein is van de stad, dan is Bryant Park er de zomerse huiskamer. In de winter is het groene grasveld een schaatsbaan met winkeltjes eromheen. Ik las er voor het eerst de papieren New York Times, waar ik al jaren digitaal op ben geabonneerd.

Ik las dat vandaag ook de Onafhankelijkheidsdag van India gevierd werd en dat er daartoe een Parade was met eetstalletjes in een straat, niet eens zo ver van Bryant Park. Het schoot door mij heen, hoe het zou zijn als de onafhankelijkheidsdag van Indonesië op 17 Augustus, ook elk jaar gevierd zou worden met een parade… zou dat lucht geven aan een nieuwe generatie, een gevoel van verbondenheid en dat je ergens vandaan komt? Had ik dan als vanzelf meegedaan? Nu is er alleen Keti Koti rondom het slavernijverleden.

Ik besloot ter plekke om er naar op zoek te gaan, maar halverwege stopte ik met deze een beetje onzinnige actie. Ik wist helemaal niks over de tijden.

Dus ik ging op zoek naar boekhandel Rizolli, die ook in de buurt moest zijn. Uit de film Falling in Love wist ik dat ze daar wel kunst- en koffietafel-boeken hebben, want Meryl Streep en Robert de Niro nemen tijdens hun kerstboodschappen per ongeluk elkaars boek mee naar huis, over tuinieren en de scheepvaart. Hé? De winkel was zóveel kleiner dan ik dacht. Dat bleek te kloppen; de oude Rizolli’s, in een pand met meerdere verdiepingen, kroonluchters en houten trappen bleek niet meer te bestaan. Dit lijkt een schuur in verhouding met wat het was.

Wat niet zomaar zo snel kan veranderen, zijn al die iconische wolkenkrabbers. Midtown Manhattan staat er vol van en ik blijf op apegapen. Daaruit blijk ik een toerist, want New Yorkers kijken nooit omhoog. Als alle stoplichten tegelijk op rood springen voor de voetgangers, heb je telkens even de illusie dat er lege straten zijn.

Ik keerde weer terug in Bryant Park. Voor mijn neus werd de grote parasol ineengevouwen. Toch grappig om even vast te leggen. Mijn IPad is ondertussen een deel van mijn lichaam geworden.

Het was Blue Moon: een uitzonderlijke grote volle maan. Ik dacht er nog even over, om naar de rivier te gaan, maar had wel weer genoeg meegemaakt voor een dag. Er was wel veel licht boven de daken van de huizen, bij aankomst, maar de maan stond, denk ik, nog niet hoog genoeg om deze te zien. Er liep wel een vrouw met kinderen voorbij met op haar T-shirt: Swifties for Harris.

Vorig jaar kwam ik altijd orthodoxe Joden tegen, die tot laat in de avond nog bijeenkomsten hadden, nu niet.

‘Mannahatta’ : bossen en de rivier

Op de uiterste smalle punt van Manhattan is er geen enkele wolkenkrabber. Alleen twee parken met bos en steile heuvels en daarachter de brede Hudson en de East River gaat er de Harlem River heten.

Hier kun je je nog een beetje gaan voorstellen hoe heel Manhattan eruit heeft gezien. Alhoewel? …Het had een héél rijke biodiversiteit, woest met watervallen , stukken met windstille vruchtbare gronden, etc.  En op deze plek, waar nu een rots is, bloeide ooit een grote tulpenboom en kocht Peter Minuit, voor 60 gulden ‘Mannahatta’ zoals de indianen dit gebied noemden.

Ik genoot er van de traag stromende rivier. 

En van de vogels in de kreek die er ontstaan is, vlak achter de brug die het eiland Manhattan met het vaste land verbindt.

Puertoricanen keken in het Ingwood Hill Park naar een wedstrijd, op een rijtje naast elkaar, met meegebrachte regisseursstoelen en een muziekbox op een bankje, de rivier pal achter hen.

De sfeer is er relaxed, en hoger dan zeven verdiepingen wordt het niet met de gebouwen. Op de terrassen, in het Fort Tyron Park bij een feestje en op straat; overal die salsa-achtige muziek.

De lucht werd grijzer, ik voelde een eerste druppel en dook de metro in, terug naar Brooklyn. Goede timing; gedurende de gehele rit had het flink geregend, mensen met natte paraplu’s kwamen verregend binnen, maar toen ik weer boven de grond kwam, was het droog.

Ik zag ook nog twee mussenkolonies, grappig, de mussen zitten in het gaas van het hek, het zijn wel écht inventieve beestjes. En mijn eerste Monarch-vlinder, ook hier een speciale Monarch-way-station; habitat en voedselvoorziening voor hun trek naar het noorden. 

Flaneren, recreëren, dineren (Fulton District)

Als ik in New York zou wonen, zou dit mijn favoriete boekhandel zijn. Aan de oude zeehaven, buiten ruikt het zilt. Houten vloeren, mooie tapijten én hier wel plekken om te zitten. Hun slogan is: Mc Nally Jackson Books; Two Floors of Books on every imaginable subject. En dat klopte aardig. Zelfs een plank met Nederlandse en Belgische boeken. Drie rijen hoog,  op elkaar gepakte prentenboeken achterin de kinderafdeling.

Wat ik wél mistte en in Nederland bijna standaard aanwezig is: een afdeling met kunstboeken. Er zit ook een café bij, maar ik denk niet dat je een boek mee naar buiten kan nemen. Wél dus lezen bij de ramen met Nederlandse proporties en dat is geen toeval. Het is het oude Fulton District, aan deze oever is New York ooit begonnen en Nederlanders hebben zich hier gevestigd. Er is een Beekmanstraat en in de verte zie je mensen wandelen over het laatste staartje van de Brooklyn Bridge, de stad in, bij City Hall.

En dan loop je over Fultonstreet omhoog, onderdoor de lila autoweg, direct naar het 9/11 Memorial gebied en kijk je tegen de nu hoogste toren van NY aan, naast waar vroeger de Twin Towers stonden. 

Grappig, dat beeld van de vrouw op een bal stond ooit in Venetië, en daar weerspiegelde het de lagune.

Ik kan mezelf niet van de beleving losmaken, dat die éne licht spiegelende ,vaag blauwachtige-grijze toren wel heel mooi in harmonie is met de omgeving. Een soort van ankerpunt, net zoals The Empire State Building. Twéé torens moet toch een onrustiger beeld gegeven hebben. Er is ooit ook ter sprake gekomen om ze af te breken omdat ze hun capaciteit van kantoorfunctie maar voor 70% vervulden, de gebouwen waren verouderd. Maar ze hoorden bij de iconische skyline… van toen. Voor mij is die éne toren iconisch.

Dit is, naast Times Square, het enige gebied waar je zeker weet dat het vooral gevuld is met toeristen. Het grote nieuwe vierkanterige gebouw voor de Performance Arts, geheel gefinancierd door rijke New Yorkers, is nu klaar en kleurt mooi in de wit-grijs tinten van de omgeving. Vorig jaar was het nog geheel verpakt in oranje bouw plastic. De fruitverkoopster voor de Oculus, heeft een zwart bolhoedje op, mooi jasje aan en hoog gehakte schoenen, goede verkoopmethode, haar collega die even later haar komt ophalen ziet er veel slonziger uit. 

En toen twee haltes met de metro, het had ook een wandeling van 24 minuten kunnen zijn, naar Chinatown. Mmmm, lekker, varkensvlees en eend op witte rijst en kool, met een bekertje warme soepachtige jus, mijn vleesbehoefte weer helemaal verzadigd, voor 9 dollar. In de planning waren muziekoptredens in Bryant Park, maar het had geregend en mijn pijp was wel leeg en ik was voldaan. Als het  een zwoele zomeravond was geweest, was ik wel gegaan.

Bij mij in de buurt ontwaarde ik het eerste bordje in de tuin voor Kamala. Ik volg haar opkomst met running mate Tim Walz, die The Coach wordt genoemd, op de voet. Thuis keek ik mee met de live webcam naar de optredens in Bryant Park, het was er niet echt druk en 50 anderen keken ook live mee. Het begon ook nog eens te regenen, dus mijn keuze om dit nu droog, liggend op bed, te volgen was helemaal oké. Zij zong dit liedje, wat ze wel toepasselijk vond bij het weer.

Groots en menselijk

 Hier in New York, is het er allemaal tegelijkertijd: Het kleine en het grote, het overzicht en het minieme menselijk handelen, letterlijk in zoveel lagen. Op het hoogste punt van het Whitney Museum beleef je de directheid van die mensen om je heen, je ziet andere mensen zitten op dakterrassen in de verte, ze wandelen nog goed zichtbaar over de straten, de auto’s sjezen over de rondweg… je voelt je én geborgen én helemaal vrij.

Ik bleef lang kijken naar schilderijen die over de stad zelf gaan en vond ze allemaal zo goed getroffen in kleur en dynamiek. De Brooklyn Bridge van Joseph Stella, die hij vaak als onderwerp had; de brug had voor hem een religieuze dimensie, als een kathedraal. Dat licht op de daken van Edward Hopper. Die combinatie ook; van zo’n klein platje waar alles op menselijke maat zou kunnen gebeuren en zo’n hoog appartementencomplex. Het leven onder de ijzeren metrobruggen, boven ratelt de trein, eronder zijn er winkeltjes, het is er veel in allerlei buurten.

En dan Gertude Vanderbilt Whitney, in 1916 afgebeeld in kleurrijke broek, zij is de moderne kunstverzameling van het Whitney Museum begonnen, zoals Helene Kröller Müller verantwoordelijk is voor het museum in de Hoge Veluwe dat haar naam draagt. Fijn, die rijke vrouwen!

Graffiti; goed zichtbaar, onderweg uit de metro naar het museum en een glimp van wat wellicht een gemeenschappelijke tuin wordt. 

Ik heb nu dus ontdekt, dat ik ook korte filmpjes hier kan toevoegen. Deze geeft  in 17 seconden een overzicht.

Reis-gen ; zoveel zicht

De voordeur van mijn bewoning. De huizen ertegenover met de mini-bieb en het vierkante cease fire bordje (veel aanwezig). Het Mariabeeld in de Lourdesgrot van de buren en de buur daarnaast met allemaal vredelievende boodschappen. En dan de hoek om, en in Little Bangladesh terecht komen. Of ik loop via de andere kant, parallel aan Church Avenue door een straat vol bomen en nét iets sjiekere huizen, losstaand, van hout met grote balkonnen en veranda’s.

Ik stond tot mijn middel in de zee en er kwam een man aan dartelen met een krullenbol van haar in regenboogkleuren, als een aureool van twintig centimeter hoog rondom zijn hoofd. Hoe krijgt hij dat zo geverfd?  Ik zie mezelf zo’n plezier hebben in al die verschillende soorten van mensen om mij heen en denk eraan dat ik in mijn boshuisje mij vaak verkneukel dat ik in geen dágen een mens gezien heb. Die verschillen in mijzelf! 

En razendsnel zie ik ineens een foto van mezelf als elf-jarige ofzo. In een restaurantje in Tanger, door Vader genomen, terwijl ik alert om mij heen kijk. Met die foto is de geboorte van mijn ‘reis-gen’ vastgelegd. Ik was als enige mee op de boot met Vader, de oversteek van Malaga naar Tanger. We zagen dolfijnen en voor het eerst liep ik door rommelige straatjes in een volstrekt vreemde cultuur. We liepen mee in de groep en toen zei Vader: kom! we gaan wat andere straten in, ik ben benieuwd hoe het daar is, die groep komen we straks wel weer tegen. Die nieuwsgierigheid van hem, de twinkeling in zijn ogen en het is toen dat dit reis-gen is geactiveerd door hem;  mijn reislust geplant.

Ik herinner me het moment nog goed: dat we aan een klein houten tafeltje iets dronken en ik dacht: Dit is leuk! En toen maakte hij de foto.

Heel apart, dat dit beeld van mezelf er ineens was, half in het water, met uitzicht op The Wonderwheel en de iconische rode ‘toren’ van Coney Island.

 

S’avonds ging ik naar Movies with an View, op de punt van Pier 1. Na afloop haalde men het opblaasbare scherm naar beneden en toen was het Vrijheidsbeeld weer te zien.

Het was Bram Stoker’s Dracula, die ik niet eerder had gezien.

Buurt en strand

De buurt achter ‘Little Bangladesh’, wanneer ik een andere metrostation neem, ademt een heel andere sfeer uit. Ik zag twee oudere vrouwen in hun tuin werken, mooie lanen met bomen en dat ene blauwe huis is een ankerpunt dat ik de goede kant op ben gelopen. Hier: meerdere moestuinen op wat lijkt, de openbare tuin van een groot appartementencomplex.

Het schoot door mij heen dat Brooklyn, nu dus een deel van New York City, een geheel eigen stad is, met huizenbouw die in verschillende tijdslagen gerealiseerd is. Ik snapte beter dat er aanvankelijk geen ambitie was om bij die andere kant van de oever te horen en er ook een concurrentie is geweest tussen Manhattan en Brooklyn, welke de belangrijkste stad aan de East River zou zijn. Dit is nog vóór de tijd van de wolkenkrabbers.

En verder zijn dit mijn stranddagen…Vandaag is het nog zonnig en warm en ik vermoed dat ik een vage ‘Corona-infectie’ heb opgelopen. In het algemeen hou ik mij nog steeds aan ongeveer 1,5 meter afstand, maar dat kon niet op het gras bij de film in Bryant Park. Ik herken de verschijnselen die ik in Nederland ook weleens gehad heb. Niet écht verkouden, en het begint met spierpijn in de benen. Daarna komt er een beetje keelpijn, die langzaam over gaat. Dus rustig aan, maar.

Al is er op het strand ook altijd wat om te bekijken. Een man met slang en kaketoe komt langs: of je ermee op de foto wilt? De verkopers van fruit, ‘pina colada, Margaretha, corona, aqua, cerveza’ lopen af en aan, op en neer, net zoals degenen die snacks of suikerspin verkopen. Ik snap niet dat er wat te verdienen valt, er zijn er teveel. Voor mij zag ik gedurende de dag een familie bezig rondom een zandkuil, soms twee kinderen en dan veel meer; ik zag dat ze achter verder van het strand af, zich gesetteld hadden met meerdere parasolletjes. En dan was er even niemand; zaten ze met zijn allen te eten, zo vermoed ik.

Achter mij zaten een hele poos een oude rock-familie, ouders en een zoon en ze hadden zachtjes muziek op, die ik wel kon waarderen, merkte ik, want soms neuriede ik mee.

Compressie

 En zo eindigde ik de dag; in Brooklyn Bridge Park, met uitzicht op het Vrijheidsbeeld, de East River, Brooklynbridge. 

En elke dag begint in mijn straatje, waar op de hoek een moestuintje is, die hoek om en ik ben in ‘Little Bangladesh’. Tot middernacht zijn de twee winkels waar ik het meeste 

kom voor de dagelijkse boodschappen open en zijn er mannen met Indiase taalaccenten op straat.

Elke dag kijk ik in de drie dozen, waar alles één dollar kost. Blauwe bessen, kersen, sinaasappels, enzovoort. De metro stopte op een station, zodat ik nu zag dat de skyline van Manhattan in de verte te zien is, en ik zo’n klein buurtje zag dat ingezoomd, er Europees uitziet. Maar dit is New York: pal erachter een woonflat.

Op het strand had ik alle vier de boeken mee, die ik hier gekocht heb; ik kon niet kiezen. In mijn boshuisje lees ik ook altijd meerdere boeken tegelijk.

Het is het grootse en het kleine, alles op één dag te zien en te beleven, de zee, de rivier, rommelige straten en magistrale architectuur… en dan de mensen erin, met zo’n variatie, zoveel talen… het is alsof de hele wereld hier aanwezig is, in compressie.