zaterdag 9 februari 2008

Moederklok

Op deze prachtige lentedag, op deze idylische plek, het klooster, zit ik binnen en typ hier een blogje. Ik ben nu degene die alle signalen van buiten opvangt: de telefoon en de buitenbel.

In de tuin en onder de bomen van het bos, staat het wit van de sneeuwklokjes. Enkele piepkleine hemeslblauwe boshyacintjes staan onder het beeld van St Michael: de lievelingsheilge van Franciscus van Assisi: een jonge, vitale man in de kracht van zijn leven die een draak verslaat.
Gisteren heb ik er al het oude herfstblad en verrotte eikels verwijdert en zijn neus schoongepoetst, er zat een modderveeg op. Het is mijn lievelingsbeeld in de tuin, omdat er zoveel draken zijn in onze tijd: onechtheid, onrust, een wereld van glitter en glamour, prestatiedwang. Vermorzel ze!

In het hart van de open paarse crocussen zoemen de bijen, 3 buizerds cirkelden rond in de strakblauwe lucht, een rood botanisch tulpje heeft zich tussen de boomwortels naar boven geworsteld, de narcissen staan op ontbotten. Moortje, de poes vlijt zich kwijlend tegen mij aan, ze heeft deze week een jonge torenuil verschalkt en zich 3 dagen op zolder terug getrokken om de buit in haar zwarte buikje te verwerken.
"Zo heeft alles 2 kanten", zei een gast uit Amsterdam. Lieve Poes is ook Roofdier.

Het klooster is van buiten een idylle. Stilte, eenvoud, hartelijkheid. Maar van binnen is het ook bloed, zweet en tranen.
De poging om op een plek als deze, tóch te blijven geloven in één hart, één geest, één liefde zie ik terug in de architectuur van het gebouw en vooral in de klok uit de 17e eeuw, die de tijd hier bepaalt: het grote raderenwerk boven geeft, via een ingenieus stangenstelsel door muren en plafonds, ook de tijd in de keuken aan, in de vierkante kloostergang, de refter en de buitenklok die op de tuin uitkijkt, naast de zonnewijzer.
Elke dag wordt deze handmatig opgewonden. Elk kwartier slaat het 1 hoge toon, elk half uur en uur het aantal slagen dat het uur telt. Zonder deze klok geen dagorde. Zonder zelfverkozen dagritme, geen kloosterleven.

Vanochtend in het koorgebed zongen we:

Tijd vloeit ineen; verleden wordt heden,
toekomst wordt nu, maar altijd blijft het Woord:
herrinnerd te worden aan hoe wij bedoeld zijn,
herscheppen de wereld waarmee wij vergroeid zijn,
die opdracht aan alles wat ademt gaat voort.

Één tijd...(zucht).

donderdag 7 februari 2008

John Denver & Jackson Browne

Ik zie me nog zitten met mijn krakkemakkige draagbare castterecordertje voor de TV. Bij het nep-houten bruine gestreepte vierkant onderin, waar het geluid uit kwam. Iedereen moest doodstil zijn. John Denver kwam eindelijk een keer op de TV en ik ging een Geluidsopname maken. De videorecorder bestond nog niet. Via het geluid, dat net anders klonk dan zoals hij het op de LP speelde, zou ik de beelden in mijn geheugen bewaren.
Ik was fan en al zijn liedjes zitten nog steeds woordelijk in mijn geheugen gegrifd.

Daarnaast was ik fan van Jackson Browne. Puur op de teksten: The Pretender ( Out in to the cool of the evening strolls the pretender. He knows that all his hopes and dreams begin and end there... Are you there? Say a prayer for the pretender. Who started out so young and strong only to surrender...) The Fuse (Throught every dead and living thing, time runs like a fuse, and the fuse is burning...), For a Dancer, These Days: net voor het eerst op YOU TUBE beelden van hem kunnen aanschouwen.
Nu zie ik pas, dat hij de bedachtzame, diepgravender broeder is van de zonnige, John. Dezelfde brede mond, dezelfde acoustische gitaar, hetzelfde kapsel, soms.

Ik zag een heel oude opname:John Denver zingt in 1971 The Strangest Dream buiten op een plein voor een menigte van mensen. Ik was geroerd, echt waar. Misschien omdat ik mezelf terug zag als dromende tiener vol idealen., terwijl je nu "sadder but wiser"bent.
Mijn sentiment wordt versterkt door de amateuropname: schokkerig beeld, iemand die er doorheen loopt. Alsof je zelf in die menigte staat. Plus de gedachte dat iemand op de wereld deze opname uit het eigen archief heeft gehaald en het de moeite waard vond om het op You Tube te plaatsen.

YOU TUBE maakt het mogelijk om door de jaren heen te zappen en John Denver hetzelfde liedje te zien zingen met ongeveer 30 jaar verschil ertussen. Rocky Mountain High: He was born in the summer of his 27 th year, coming home to a place he never been before..."
Hoe erg tekenen de jaren en hakken in op je frisheid en onschuld? Je wilt het meestal niet weten...

Gebroeders Leeuwenhart

Het is carnavalsvakantie, de tijd om weer oppasservice te zijn voor mijn nichtjes en neefje. Ik geniet daar altijd erg van. Gisteren "douw niet zo duivies, dring niet zo duivies" uit Ja zuster Nee zuster met m'n musicalnichtje ingestudeerd en een poppenbeen weer vastgenaaid. Vandaag een domino-day-landschap gemaakt op kinderprentenboeken omdat het wollen vloerkleed te hobbelig was.

En de Gebroeders Leeuwenhart tussendoor gelezen van Astrid Lindgren, om beurten, want mijn nichtje wou er ook in verder.
Een kinderboek dat op bladzijd 1 al over de dood begint. Een prachtig boek, vol weemoed, verlangen, trouw, verlies...wie het gelezen heeft weet wat ik bedoel: je moet van steen zijn om er niet door geraakt te worden.

"Je moet soms dingen doen die gevaarlijk zijn." zegt Jonathan Leeuwenhart tegen zijn jongere broer. "Waarom dan? " vraagt Kruimel. " Anders ben je geen mens maar een lor."
For my own record en om de sfeer vast te houden, citeer ik:

Als ik op zee kom te sterven
dan kan jij, mijn liefste, misschien,
op een avond een sneeuwwitte duif
bij jou in het raamkozijn zien.
Die vogel is mijn schat,
is mijn ziel die wacht
en, al is 't maar voor even,
naar jouw armen smacht.

Dingen doen die gevaarlijk zijn...en dan gaat het wat mij betreft vooral over het overwinnen van eigen lafheid: een mens zijn en geen lor.

woensdag 6 februari 2008

Ode aan Hella Haasse

Hella Haasse is 90 jaar geworden. Ik zie bij haar dezelfde levendige geest, als bij de broeders in het klooster.
Zij is de eerste geweest die mij met een schok het vermoeden gaf, van een werkelijkheid die gelaagd is.
Zij bezocht mijn middelbare school en ze vertelde over een jeugdherrinnering uit Indonesië. De groene tropische kleur en geur uit de verhalen van mij ouders kwamen nu uit de mond van een nederlandse vrouw.
Zij vertelde dat ze langs de kali (de rivier) liep, krekels en tjik tjaks zoemden en trilden in de hitte, ze tilde een vochtige grote kei op. Daaronder ontdekte ze een andere wereld, klein, krioelend, geheimzinnig.
Haar woorden tilden mijn kei op. Dat kunnen woorden doen, als ze uitgesproken worden in alle rust, met warmte, door een integer persoon.
Ik geloof dat door haar mijn liefde voor de belletrie geboren werd.
Ze is "OP Weg Naar Het Einde", zoals ze zelf een andere titaan van de nederlandse literatuur citeert. Die is al dood.
De dood doet mij tegenwoordig, meer dan vroeger huiveren. Laat ik maar leven, met elke vezel die in mij is. Keien optillen, houden van woorden en alles wat zij kunnen oproepen en bewaren. Dank aan Hella, voor dit besef.

dia's van de liefde

Twee levende dia's van de liefde heb ik voor ogen: de eén van een stel dat gearmd op de bank naar Boer zoekt Vrouw, Memories en Spoorloos zit te kijken, waar hij met een grote zakdoek een traantje wegpikt en zij eindelijk in rust, met een mok in de hand en dikke sokken aan, zijn hand vasthoudt.
De andere van een, de afgelopen weken sterk vermagerde vrouw, die nu regelmatig de hond van een vriend van mij uitlaat. Haar vriendin is nu dan eindelijk het huis uit, maar de laatste maanden was het als een Kroniek van een aangekondigde Dood. Ze vierden de Kerst en Oudjaar nog samen want de nieuwe woning, kwam pas midden Januari vrij. Haar verlaten voor een ander, na 16 jaar.
Beide dia's zijn echt en niet verzonnen.

Liefde? Is het iets wat je zelf maken kan? Nee.
Kun je echte liefde verliezen? Nee.
Ook al wordt je verlaten: het antwoord blijft: Nee.
Uiteindelijk is liefde een kwaliteit in jezelf.
Zelfs de liefde van de ander, die jou verraden heeft en jou tot stof heeft doen vergaan, kun jij met je meedragen. Dat verruimd. Maakt je hart grenzeloos. Dit is een wonder.

Maharishi Yoghi

"De grote Ziener", is overleden, de yoghi uit Vlodrop, die de Transcendente Meditatie naar het Westen bracht. De Beatles waren fan, en David Lynch, die van Twin Peaks (griezelen in het bos), Blue Velvet (sadist belaagt in duistere kamer een mooie vrouw) en The Straight Story, een verzoenende film over een oude man die op zijn tractor een broer waarmee hij in onmin leefde, gaat opzoeken.
Zou die laatste film een gevolg zijn van de TM?, denk ik nu. Ik vond het al zo'n opvallend andersoortige film in zijn beetje lugubere, horrorachtige ouvre, waar de kronkels van het menselijk brein monsterachtige gedaanten vertonen.

Ik ken mensen van nabij die even aan de TM waren. Wars van God, religie en godsdienst hadden ze in wetenschappelijk onderzoek gelezen, dat TM werkelijk iets in je hersengolven verandert. Dit was verifieerbaar, dus de moeite waard!
Ik vond ze, de perioden dat ze het deden, liever, ontvankelijker, opener. Je hoeft je er alleen maar 2 keer per dag, 20 minuten voor terugtrekken en Een Geheim Woord, dat persoonlijk gegeven was, vormde de toegang naar hun diepste Zelf.
Welke truuks of sluwe listen ik ook probeerde, het Woord, dat voor ieder ook nog hoogst persoonlijk was en dat ze zelfs niet van elkaar wisten, ik heb het niet kunnen ontfutselen.
Dat Woord en de TM techniek onder de knie krijgen, daar moesten ze ook een andere diepte voor ingaan: die van hun buidel.

Nu klink ik wellicht wat sceptisch, maar dat ben ik niet. Probeer het zelf maar: elke dag 2 keer een kwartier of zo stil zitten of staan of liggen en gewoon alle gevoelens die je aanvankelijk kunnen bestormen laten komen en weer gaan: het brengt je naar een ander terrein. Het maakt gelukkig.
Er is helemaal niks voor nodig. In jou zít een bron van geluk en schoonheid. Gratis en voor niets:
Vrede en alle goeds.

Oefening in Toewijding

"Wij zijn stokoud", zei een broeder tegen mij.
Het is helemaal waar. De gemiddelde landelijke leeftijd van de orde is 77 jaar. Elke keer als ik er kom, staat er een begravenis op het progamma, deze week zelfs 2 tegelijk. De ene broeder heeft onverwacht een hartfilmpje moeten laten maken, de andere lag kritiek met longonsteking in de ene long die hij nog over heeft.
2 broeders naderen de 80, nog zeer vitaal, maar voor hoe lang?
"Ze vallen hier bij bosjes", zegt weer een ander, 88 jaar, met steeds meer trillende Parkinson in zijn leden.
Grapjes maken ze erover: dat hij nu vieux mag drinken als geneesmiddel en de ene broeder geeft de andere voor zijn 79 ste verjaardag een fles vieux die de jarige niet lust, zodat de fles, in ware broederschap, naar die van 88 gaat.
"Van de krijgertjes moet ik het hebben!" zegt deze.
Ze zijn allemaal nog zo jong van geest! Flexibel en vol passie over hun dromen, fel in emoties, goedmoedig in doen en laten. "Pure geest", zoals ik in het blogje "Iris & John"( Januari 2007) schreef, maar ze hebben allemaal een lichaam en de ouderdom van dat lijf, daar kunnen ze bijna niet bij: Dat het ophoudt.

Ik weet niet hoe de toekomst van het klooster eruit ziet. Ik weet niet of ik hun toekomst verder kan dragen. Ik weet niet hoe lang of kort het duurt, niemand weet het, dat er nog maar één of 2 in leven zijn...
Leven met de dood op je hielen. Maar LEVEN, dat doen ze.
Voor mij is het een goede oefening. Een oefening in toewijding.